The Corner

Menu

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

ကမ္ဘာ

အဆင်မပြေတဲ့ သူတို့အတွဲ

Leave a Comment / Feature, ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၇) /

အပြန်အလှန် ခြိမ်းခြောက်ခံနေရတယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်မှုနေရာကို ယူထားလို့မရနိုင်ပါဘူး တစ်ခါတစ်ခါ ပြောခဲ့ကြတယ် အထူးသဖြင့်ကတော့ သမ္မတ ထရမ့် ပေါ့။ အမေရိကနဲ့ တရုတ်ဟာ အခုအချိန်မှာ ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး နှစ်နိုင်ငံဖြစ်နေပြီ ကမ္ဘာကို ဦးဆောင်နေတဲ့ စုံတွဲ ဆူပါပါဝါ နိုင်ငံတွေပဲဆိုတဲ့စကားပါ။ အဲဒါ အင်မတန်ညံ့တဲ့ စိတ်ပျက်စရာ အတွေးအခေါ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ဦးသောခေါင်းဆောင်က သူ့ရဲ့မဟာမိတ်နိုင်ငံတွေကို အလွယ်တကူလှည့်စားနိုင်တဲ့သူ အသုံးချခံရုပ်သေးရုပ်လို သဘောထားပြီးဆက်ဆံတယ်။ ဒါ့ပြင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ကမ္ဘာကြီးရဲ့ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို အထောက်အကူပြုခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို တစ်စစီပြိုကွဲသွားအောင် ဖျက်ဆီးပစ်နေတယ်။ တခြားနိုင်ငံကြီးတစ်ခုကလည်း သူ့ရဲ့အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကို ဗိုလ်ကျစိုးမိုးနေပြီး သူကိုယ်တိုင် တင်းမာမှုလျှော့သွားအောင် ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်တဲ့ နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေက ပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းပေးတာမရှိဘဲ ပိုပြီးဆိုးဝါးလာအောင် ဖန်တီးနေတယ်။ ပိုဆိုးတာက ဒီနှစ်နိုင်ငံဟာ နည်းပညာနဲ့ ကုန်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေနဲ့ စပ်လျဉ်းလို့ […]

အဆင်မပြေတဲ့ သူတို့အတွဲ Read More »

လင်းယုန်နေရာ နဂါး မလာ

Leave a Comment / ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၇) /

၂၀၂၆ မေလထုတ် The Economist Magazine ပါ The gutting of USAID has left a void China will not fill ကို ပြန်ဆိုသည်။ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးငယ်တွေကို အကူအညီအပေးဖို့ ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ “ပြည်ကြီးခင်” ဆိုတဲ့ အဖွဲ့ကို ၁၉၉၇ ခုနှစ်မှာ မြန်မာပြည်မှာ စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၂၅ခုနှစ် အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ဘတ်ဂျက် ဖြတ်တောက်မှုခံရအပြီး တစ်လအတွင်းမှာ ပြည်ကြီးခင်ဟာ အဖွဲ့ရဲ့ သက်တမ်းအကြာဆုံး ဝန်ထမ်း ၁၄ ယောက်ကို ဆုံးရှုံးလိုက်ရပါတယ်။ သူတို့တွေဟာ HIV ဝေဒနာရှင်များနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာလက်တွဲခဲ့ပြီး ဝေဒနာရှင်တွေနဲ့ ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့ကြသူတွေပါ။ မကြာခင်မှာဘဲ အင်အားပြင်းငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်လိုက်တဲ့အခါ အအေးပေး စနစ်တွေ အားလုံးထိခိုက်သွားပြီး

လင်းယုန်နေရာ နဂါး မလာ Read More »

အားကစား၊ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ နိုင်ငံရေး 

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၆) /

ဘောလုံး ဝါသနာအိုးများဟာ ဘောလုံးပွဲကိုသာ အရူးအမူး စိတ်ဝင်စားကြတာပါ။ ကျန်တဲ့ နိုင်ငံရေး၊ ကမ္ဘာ့အရေးတွေကိုလည်း စိတ်ဝင်စားကောင်းဝင်စား ကြပါလိမ့်မယ်၊ ဘောလုံးနဲ့တော့ လာမရောနဲ့လို့ အများစုက ဆိုကြပါ လိမ့်မယ်။ ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ထက်မှာ လတ်တလော နေရာယူထားတဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အီရန် စစ်ရေး အခြေအနေတွေ ကြောင့် အမေရိကန် သမ္မတ ထရမ့်က ကမ္ဘာ့ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) ကို ဒီနှစ် ကမ္ဘာ့ဖလား ပြိုင်ပွဲမှာ ခြေစစ်ပွဲအောင်ခဲ့တဲ့ အီရန် အသင်းနေရာမှာ ခြေစစ်ပွဲ မအောင်ခဲ့တဲ့ အီတလီ အသင်းကို အစားထိုးဖို့ ကြိုးစားနေတယ်လို့ သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။ ဒီလို အစားထိုးဖို့ အကြံပြုချက်အပေါ် အီတလီပရိသတ်တွေကြားမှာတော့ ရှက်ကိုးရှက်ကန်းဖြစ်တာနဲ့ စိတ်မဝင်စားတာ မျိုးတွေ ရောထွေးနေပါတယ်။ အီတလီ မီဒီယာတွေကလည်း ဒီလိုအကြံပြုချက်မျိုးက အရင်ကလည်း

အားကစား၊ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ နိုင်ငံရေး  Read More »

ဒေါ်နယ်ထရမ့်အတွက် မှားခဲ့တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၆) /

တကယ်တော့ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ဆင်နွှဲခဲ့တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲဟာ တွက်ကိန်းမှားခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲလို့ပဲ ဆိုရမယ်။ နှစ်လကျော် ကြာမြင့်လာပြီဖြစ်တဲ့ ဒီစစ်ပွဲရဲ့ ဂယက်ကို အမေရိကန်နဲ့တကွ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအားလုံးက ခံစားနေရပြီဖြစ်တယ်။ လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မငြိမ်သက်မှုက စတင်တဲ့ စီးပွားရေး ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုကို အာရှနိုင်ငံတွေသာမက အမေရိကန်ကလည်း ခံစားနေကြရပြီဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်မှာ အခုဆိုရင် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ တစ်စတစ်စ ကြီးမြင့်လာပြီဖြစ်တယ်။ စစ်ကြီးက ပြီးပြီလားဆိုရင် မပြီးသေးပါဘူး။ မပြီးတဲ့အပြင် ဒီစစ်ကို ဘယ်လို အဆုံးသတ်ရမလဲ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ထွက်ပေါက်ရှာမရသေးဘဲ ပိတ်မိနေဆဲပါ။ တကယ်တော့ အီရန်စစ်ပွဲဟာ ထရမ့်အတွက် မှားခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲပါ။ ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် မာဒူရိုကို အလစ်အငိုက် ဖမ်းဆီးနိုင်သလိုမျိုး အီရန်ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေကို ဖယ်ရှားလိုက်ရင် အစိုးရအပြောင်းအလဲတစ်ရပ် (Regime Change) လုပ်နိုင်မယ် ယူဆခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ တွက်ချက်မှုတွေ မှားခဲ့တဲ့အပြင်

ဒေါ်နယ်ထရမ့်အတွက် မှားခဲ့တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ Read More »

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၂)

Facebook Exclusive, ကမ္ဘာ /

ပိတ်လိုက်ဆို့လိုက်နဲ့ ရှုပ်နေတဲ့ ကမ္ဘာ ဦးမိုး – တော်ပါသေးရဲ့ဗျာ။ သင်္ကြန်တွင်း ကျွန်တော်တို့ ထိုင်နေကျ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ကလေး ဖွင့်ပေး နေလို့။ မဟုတ်ရင် ကျွန်တော်တို့ ဘယ်ဆိုင်မှာသွားထိုင်ပြီး မနက် စောစော ကျွန်တော်တို့ လေပစ်ရမှန်းတောင် မသိတော့ပါဘူးဗျာ။ ဦးတိုး – ဟုတ်ပဗျာ။ သူတို့ကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဗျာ။ သူတို့လည်း ပိတ်ရက်အတွင်း ဝင်ငွေလေးရ ကျွန်တော်တို့လည်း အဆင်ပြေ။ သြော်… ဒါနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ငယ်စဥ်က အခုလို အခါကြီး ရက်ကြီးဆိုရင် ဆိုင်တွေ နှစ်ရက် သုံးရက် ဆက်တိုက်ပိတ်ကြတော့ စားဖို့ သောက်ဖို့အတွက် တော်တော်ခက်သားဗျ။ ခင်ဗျား မှတ်မိသေးလား။ ဦးမိုး – မှတ်မိပါတယ်။ အိမ်မှာ အမေက သင်္ကြန်တွင်းမတိုင်ခင် အိမ်မှာ စားဖို့သောက်ဖို့ရော၊ လှူဖို့တန်းဖို့တွေကိုပါ

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၂) Read More »

ထရမ့်အလွန် ကာလနောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်း သုံးမျိုး

Facebook Exclusive, Feature, ကမ္ဘာ /

(မြန်မာပြန်သည်) ကမ္ဘာဟောင်းသည် သေအံ့မူးမူး ဖြစ်နေပြီ “ကမ္ဘာဟောင်းသည် သေအံ့မူးမူး ဖြစ်နေပြီ” ဟု အီတလီ ဒဿနပညာရှင် ‘အန်တိုနီယို ဂရမ်ဆီ’ (Antonio Gramsci) က ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ “ကမ္ဘာအသစ်သည် မွေးဖွားရန် ကြိုးစားရုန်းကန်လျက်ရှိသည်” ဟုလည်း သူက ဆိုသည်။ သူ၏ မာ့က်စ်ဝါဒဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်များ မည်သို့ပင် ရှိနေစေကာမူ ‘ဂရမ်ဆီ’တစ်ယောက် ယခု ‘ထရမ့်ခေတ်’ (Trumpian Age) မှာ ရှိနေမည် ဆိုလျှင်တော့ လက်ရှိအခြေအနေသည် သူ့အတွက် အထူး အဆန်းကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်နေမည် မဟုတ်ပေ။ ဤနေရာတွင် “ကမ္ဘာဟောင်း” ဟုဆိုသည်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အနောက်နိုင်ငံများတွင် ပြန်လည်ထူထောင်တည်ဆောက်ပေးခဲ့သော လူမှုဘဝအခင်းအကျင်းဖြစ်သည်။ ‘စစ်အေးခေတ်’ စစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲရရှိခဲ့လေသည်။

ထရမ့်အလွန် ကာလနောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်း သုံးမျိုး Read More »

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၁)

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၅) /

စုံ-မ ပြဿနာ အဖြေရှာ ဦးမိုး – လာဗျ လာဗျ။ ခင်ဗျား ဒီနေ့ နောက်ကျတယ်နော်။ ဘာလဲ၊ ဆီသွားတန်းစီနေတာလား။  ဦးတိုး – မဟုတ်ရပါဘူးဗျာ။ အိမ်မှာ ဟိုလုပ်ဒီလုပ်နဲ့ ကြာသွားလို့ပါ။  ဦးမိုး –  ဪ ဟုတ်လား၊ မသိပါဘူးဗျာ။ ခေတ်မီအောင်များ ဆီသွားတန်းစီနေသလားလို့ မေးတာပါ။  ဦးတိုး – ပုံမှန်အခြေအနေမှာကတည်းက ကျွန်တော်က ကားကို ဆီအပြည့်ဖြည့်ထားလေ့ရှိတယ်။ ကားကလည်း ဟိုနားသည်နား အဖိုးကြီးအဖွားကြီး နှစ်ယောက်တည်း သုံးတာဆိုတော့ ခရီးဝေးဝေးလည်း မသွားဖြစ်ပါဘူးဗျာ။ သွားဖြစ်ရင်လည်း တိုင်ကီအပြည့် ပြန်ဖြည့်တဲ့အကျင့်ကို လုပ်ထားတော့ အခုအချိန်မှာ ဆီဆိုင်မှာ တန်းသွားစီရင်တောင် သူတို့ရောင်းပေးတဲ့ ၁၅ လီတာတောင် ရမှာမဟုတ်ဘူး။  ဦးမိုး – အေးဗျာ။ ခင်ဗျားလိုလူတွေချည်းပဲဆိုရင် သိပ်ကောင်းမှာပဲ။ အခုတော့ တစ်ရက်ခြားပဲ ကားတွေကို မောင်းခွင့်ပေးထားသေးတယ်လို့

ဦးတိုး – ဦးမိုး လက်ဖက်ရည်ဝိုင်း (၁၁) Read More »

(သား) ခါမေနီဟာ ဘယ်လို လူမျိုးလဲ

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၄) /

အီရန်မှာ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်သစ်အကြောင်း ဝေဖန်ဖို့ရာ ဘာမှ သိပ်မရှိပေမဲ့ သူရှေ့ဆက်လျှောက်ရမယ့်လမ်းကတော့ ကြမ်းတမ်းလိမ့်မယ်။ အီရန်နိုင်ငံအတွက်တော့ ဖခင်ရဲ့ ဘာသာရေးအာဏာကို ဆက်ခံမယ့်သူ မိုဂျ်တာဘာ ခါမေနီ (Mojtaba Khamenei) ဟာ နောက်ထပ် ဘာသာရေး ထိပ်တန်း ခေါင်းဆောင် (Supreme Leader) တစ်ဦးအဖြစ် ရွေးချယ်ခံရတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းဟာ မျှော်လင့်ထားသလိုပင် ဖြစ်ပေမဲ့လည်း တစ်ဖက်မှာလည်း ခပ်ဆန်းဆန်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။ အသက် ၅၆ နှစ်ရှိပြီဖြစ်တဲ့ မိုဂျ်တာဘာကို သူ့ဖခင်ဖြစ်သူ အီရန်ရဲ့ အမြင့်ဆုံး ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီ ခါမေနီ အာယာတိုလာရဲ့ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံနိုင်မည့်သူ ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို အီရန်ပြည်သူတွေက နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက ခန့်မှန်းခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်လည်း ဒီကိစ္စကို လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်ကျော်ခန့်အကြာကတည်းက တီဟီရန်မြို့က

(သား) ခါမေနီဟာ ဘယ်လို လူမျိုးလဲ Read More »

စစ်ဝဲဂယက်အတွင်းက ချားလ်စ် ဘုရင်ရဲ့ အမေရိကန် ခရီးစဥ်

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၄) /

၂၀၂၅ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတုန်းက အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ သမ္မတကတော် မယ်လန်နီယာတို့ကို ချားလ်စ် ဘုရင်နဲ့ မိဖုရား ကင်မလာတို့က ဝင်ဆာရဲတိုက်မှာ ခမ်းနားထည်ဝါစွာ ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲနဲ့ ဧည့်ခံခဲ့ပါတယ်။ လာမယ့် ဧပြီလမှာ စီစဉ်ထားတဲ့ ချားလ်စ် ဘုရင် (King Charles) ရဲ့ အမေရိကန်ကို လာရောက် လည်ပတ်မယ့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ခရီးစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းသင့်သလား?။ ဖျက်သိမ်းသင့်တယ်လို့ ယူဆရမယ့် အကြောင်းရင်းတွေက တော်တော်လေးကို ခိုင်လုံနေပါတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေမှာ အမေရိကန်ဟာ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းပြချက် ရေရေရာရာ မရှိဘဲ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲဆင်နွှဲနေပြီး အပြစ်မဲ့ ပြည်သူ ၁,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီးပါပြီ။ ဒီစစ်ပွဲကြောင့် ဗြိတိန်အပါအဝင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ထိခိုက်မှုတွေကလည်း အကြီးအကျယ် ဖြစ်လာနေပါတယ်။ အမေရိကန်

စစ်ဝဲဂယက်အတွင်းက ချားလ်စ် ဘုရင်ရဲ့ အမေရိကန် ခရီးစဥ် Read More »

အာဏာရဲ့ မောက်မာမှုက တွန်းပို့လိုက်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ

ကမ္ဘာ, အတွဲ (၂၄) /

(စစ်ပွဲအစမှာ အီရန်စစ်ပွဲက ပြီးသလောက်ဖြစ်သွားပါပြီ။ သူတို့မှာ ခေါင်းဆောင်လည်း မရှိတော့ဘူး။ ဘာမှ မကျန်တော့ဘူး၊ မကြာခင် စစ်ပွဲပြီးဆုံးတော့မယ်လို့ ပြောခဲ့တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အခုတော့ အီရန်စစ်ကို အဆုံးမသတ်နိုင်သေးဘဲ ဆက်တိုက်နေရတုန်းပါ။ ထရမ့် စတင်လိုက်တဲ့ စစ်ပွဲနဲ့ ပတ်သက်လို့ နယူးယောက်တိုင်းမ်သတင်းစာက ဆောင်းပါးရှင် NICHOLAS KRISTOF ရဲ့ The ‘Arrogance of Power’ Drives War in Iran ဝေဖန်ချက်ကို ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်) “အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ မိုက်မဲတဲ့လုပ်ရပ်ပဲ” လို့ ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဝေဖန်ရေးဆောင်းပါးတစ်ပုဒ် ရေးပြီးတဲ့နောက်မှာတော့ ဒေသတွင်းအခြေအနေကို ကျွန်တော့်ထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုနားလည်တဲ့ အီရန်နိုင်ငံသားတချို့ဆီကနေ ကန့်ကွက်တဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ရရှိခဲ့တယ်။ “ဒါကို ကျွန်တော်တို့ အီရန်နိုင်ငံသားတွေ ကိုယ်တိုင်က

အာဏာရဲ့ မောက်မာမှုက တွန်းပို့လိုက်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ Read More »

Subscribe
Subscribe