တင်စိန် (ပထဝီဝင်)

ဟောမုဇ်နဲ့မလက္ကာရေလက်ကြားတွေရဲ့ ထိခိုက်လွယ်တဲ့ အားနည်းချက်တွေဟာ အခြေခံအရခြားနားကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မလက္ကာရေလက်ကြားပိတ်လိုက်ရင်တော့ အခြေအနေက ပိုပြီးဆိုးရွားသွားပါလိမ့်မယ်။ အမေရိကန်နဲ့အစ္စရေးနိုင်ငံတွေက လေကြောင်းကနေဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်တာကို လက်တုံ့ပြန်တဲ့ဖြစ်ရပ်အဖြစ်အီရန်နိုင်ငံရဲ့ ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုဟာ အခုတစ်ခါ ကမ္ဘာပေါ်မှာအခိုင်မာဆုံးနဲ့ရေရှည် အမြစ်တွယ်နေတဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အားနည်းချက်တွေရှိတဲ့ နေရာတစ်ခု ပြန်ဖြစ်လာခဲ့တယ်။ ပမာဏအရဆိုရင် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးရဲ့ ၈ဝ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းကိုအသုံးပြုပြီးပို့ဆောင်ခဲ့ရတာဖြစ်တယ်။ ထူးခြားတာကတော့ အဲဒီလိုပို့ဆောင်မှုရဲ့ရေကြောင်း သွားလာမှုတွေဟာ လက်တစ်ဆုပ်စာလောက်ပဲရှိတဲ့ ဗျူဟာမြောက် ကျဉ်းမြောင်း ရေကြောင်းဆုံမှတ် (Choke Point)တွေကိုဖြတ်သန်းသွားလာရတာဖြစ်ပါတယ်။ အကြမ်းအားဖြင့်ပြောရရင်တော့ ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်းကနေလာတဲ့ ရေနံကုန်သွယ်ရေးအားလုံးရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံနဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံးရဲ့ သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ရည်တင်ပို့မှု (Liquified Natural Gas – LNG)ရဲ့ငါးပုံတစ်ပုံလောက်ဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသယ်ဆောင်ကြရပါတယ်။ အရှေ့ဘက်ကိုဆက်သွားရင်တော့အစွန်ဆုံးမှာ အိန္ဒိယနဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွေကို ဆက်သွယ်ထားပြီး စွမ်းအင်ပို့ဆောင်ဖြည့်ဆည်းရေး၊စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ […]

လာအိုနိုင်ငံဟာ ရေအားလျှပ်စစ်စွမ်းအင်တင်ပို့နိုင်ရေး အိပ်မက် အကြီးကြီးရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့နိုင်ငံတွေရဲ့ ဆည်တွေက ကြွေးမြီတွေရော တခြားပြဿနာတွေနဲ့ပါ လျှံနေတယ်။ ဒေသကြီးအတွင်းက အချက်အလက်တွေ သိုလှောင်ရေး အဆောက်အအုံ (Data Center)  ဒေတာစင်တာတွေနဲ့ စက်ရုံကြီးတွေ အတွက် ရည်မှန်းချက်ကြီးတွေ ထားရှိတဲ့ အရှေ့တောင် အာရှဒေသ ဟာ စွမ်းအင်လိုအပ်တယ်။ ၂ဝ၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လအတွင်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အဖွဲ့က ခန့်မှန်းခဲ့ရာမှာ ဒီဒေသကြီးမှာ အခုအချိန်နဲ့ ၂ဝ၃၅ ခုနှစ်ကြား တစ်ကမ္ဘာလုံး စွမ်းအင်လိုအပ်ချက် တိုးလာတာရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ရှိမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ လောလောဆယ်မှာတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံကပဲ ပိုပြီးဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်။ ပြီးပြတ်ဖို့ မမြင်ရသေးတဲ့ အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် စိတ်ပျက်ဖွယ်ရာ သင်ခန်းစာ ယူခဲ့ရသလိုပဲ စွမ်းအင်ကို စိတ်ချလက်ချနဲ့ အမြဲမပြတ်

အစိုးရကတော့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ အပိုင်တွက်ထားတယ် ကော့ခရို့ချ်ဂျန်တာပါတီ (The Cockroach Janta Party – CJP) ကို တည်ထောင်တဲ့ အဘီဂျီးသ် ဒစ်ပ်ကေး (Abhijeet Dipke) က သူ နယူးဒေလီလေဆိပ်ကို ရောက်လာတာနဲ့ အဖမ်းခံရလိမ့်မယ်၊ ဒါ့အပြင် သူစီစဉ်ထားတဲ့ ကန့်ကွက်ဆန္ဒပြပွဲကိုလည်း တားမြစ်ပိတ်ပင်ခံရလိမ့်မယ်လို့ ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ထားခဲ့တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်လလောက်ကတင် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ဘော့စတွန်မြို့က သူ့အိမ်မှာနေပြီး အင်တာနက် ကနေ လှောင်ပြောင်တဲ့ပုံနဲ့ စာသား (memes) တွေကို တင်နေတဲ့သူတစ်ယောက်အတွက် နည်းနည်း ပုံကြီးချဲ့သလို ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မစ္စတာဒစ်ပ်ကေးဟာ မမျှော်လင့်ထားဘဲနဲ့ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်အတွက် ခေါင်းဆောင်နေရာ ရောက်သွားရတာကို သူကိုယ်သူ သိသွားတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံက အလုပ်လက်မဲ့လူငယ်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အခုနှစ် မေလအလယ်ပိုင်းတုန်းက အိန္ဒိယ

မဲဆန္ဒရှင်များက ဘာလင်ဒရာရှားကို အစဉ်အလာမရှိသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များနှင့် ကြီးမားသည့် အာဏာများကို အပ်နှင်းလိုက်ခဲ့ကြပေသည်။ ဟိမဝန္တာတောင်ခြေက ကျယ်ပြောလှသည့် တောင်ကြားဒေသရှိ ခတ္တမန္ဒူမြို့မှ နီပေါနိုင်ငံ အရှေ့တောင်ပိုင်း မြေနိမ့်ဒေသရှိ ခရိုင်တစ်ခုဖြစ်သော ဂျာပါ (Jhapa) သို့ သွားရသည်မှာ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသည့် ခရီးလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတုကောင်းမွန်ပြီး သွားလာရ အဆင်ပြေသည့် နေ့မျိုးမှာတောင် ကီလိုမီတာ ၄၃၀ ခန့် ဝေးသည့် ဤခရီးကို မော်တော်ကားဖြင့် သွားလျှင် ဆယ်နာရီခန့် ကြာအောင် မောင်းနှင်ရသည်။ ရာသီဥတုဆိုးပြီး လမ်းခရီး အဆင်မပြေသည့် နေ့မျိုးဆိုလျှင်တော့ တကယ့်ကို မသွားမဖြစ် လိုအပ်သည့် အရေးကြီးကိစ္စရှိမှသာ သွားခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။ “ဘာလန်” ဟု ပြည်သူလူထု က အသိများသည့် ဘာလင်ဒရာရှားသည် ဤခရီးလမ်းကို လွယ်လွယ်ကူကူပင် သွားနေကျသူ