The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက

အီရန်က ဟော်မုဇ်ကို ဘယ်လောက်ကြာကြာလက်နက်လို အသုံးပြုနိုင်သလဲ

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို မှီခိုရမှုတွက်ချက်ထားသော အညွန်းကိန်းများအရ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများက မျှော်လင့်ထားသည် ထက် ပို၍ကြာနိုင် အီရန်နိုင်ငံသည်နျူကလီးယားလက်နက်ပိုင်ဆိုင်နိုင်ရေးကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ရှာဖွေကြိုးပမ်း လျက်ရှိ သည် ဟု ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများကနှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။မကြာသေးခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ငါးလတာ ကြာမြင့်ခဲ့သောစစ်ပွဲက အီရန်နိုင်ငံ၏ခေါင်းဆောင်များကသူတို့ထံတွင်ဖြုံလောက်သည့် အခြား လက်နက်တစ်မျိုး ပိုင်ဆိုင်ထားပြီဆိုတာကိုလက်တွေ့သင်ခန်းစာပေးခဲ့သည်။ ပထဝီဝင် အနေအထား နှင့် စစ်ရေးစွမ်းအားတို့ကြောင့် အီရန်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) စုစုပေါင်း ၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့် ပုံမှန် ဖြတ်သန်း သယ်ယူ နေရသော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကို လက်တွေ့အားဖြင့် စိုးမိုးထားနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့အဓိက သွေးလွှတ် ကြောကြီးပမာ အရေးပါလှသည့် ပင်လယ်ရေကြောင်း ကြီးကို ပိတ်ဆို့လိုက်ခြင်းက အီရန် ခေါင်းဆောင်များ အဖို့ ယင်းတို့၏ […]

အီရန်က ဟော်မုဇ်ကို ဘယ်လောက်ကြာကြာလက်နက်လို အသုံးပြုနိုင်သလဲ Read More »

ဟော်မုဇ်ပြဿနာ အိုင်ဗွက်အလယ်မှာ ‘ထရမ့်အစိုးရ’ စတိုင်ပျက်ဖွယ် ကြုံနေရပြီလား

အီရန်စစ်ရပ်ရေး သော့ချက်ဖြစ်လာတဲ့ “ဟော်မုဇ်” ပြဿနာ ၂၀၂၆ သြဂုတ် ၈ ရက် (စနေနေ့) မှာ တီဟီရန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းတွေကို အမေရိကန်ရေတပ်က ပိတ်ဆို့ ထားမှုကို ရုပ်သိမ်းပေးရေးနဲ့ အီရန်ရဲ့နစ်နာမှုအတွက် စစ်လျော်ကြေးပေးရေး အစရှိတဲ့ တောင်းဆိုမှုတွေ လုပ်ခဲ့တယ်။ တောင်းဆိုမှုတွေ ရရှိမှသာ ‘ဟော်မုဇ်’ ပြန်ဖွင့်ပေးမှာဖြစ်တယ်လို့ဆိုတယ်။ သြဂုတ် ၁၀ ရက် (တနင်္လာနေ့) မှာ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း ရေလက်ကြားပြန်လည်ဖွင့်ရေးအတွက် ရာဇသံကို မြှင့်တင်ခဲ့တယ်။ အီရန်ရဲ့ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ်တွေကြောင့် ပဋိပက္ခဖြစ်စဉ်တွေ အတွင်း “လူအမြောက်အမြား သတ်ဖြတ်ခံရမှုအတွက် အပါအဝင် လျော်ကြေးပေးဖို့ လိုအပ်ကြောင်း” ထရမ့် က ပြောကြားခဲ့ပြန်တယ်။ ဒီပုံအတိုင်းဆိုရင်  ကမ္ဘာ့အရေးကြီးဆုံး စီးပွားရေးအသက်ရှူပေါက်ဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားပြဿနာကို ထရမ့်အစိုးရ  ဒီနှစ်အတွင်း ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ မမြင်ဘူးလို့ သုံးသပ်နေကြတယ်။

ဟော်မုဇ်ပြဿနာ အိုင်ဗွက်အလယ်မှာ ‘ထရမ့်အစိုးရ’ စတိုင်ပျက်ဖွယ် ကြုံနေရပြီလား Read More »

အမေရိကန်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက နောက်ထပ် စစ်ပွဲမျက်နှာစာ

အီရတ်နိုင်ငံအပေါ်  ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်ရေးအတွက် အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ ယှဉ်ပြိုင် အားထုတ် နေကြတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ အကဲခတ်သူတွေက သုံးသပ်ထားကြတာတွေ့ရတယ်။ စာရှုသူ အားလုံး သိကြတဲ့အတိုင်း အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ဟာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် အပြင်းအထန် ယှဉ်ပြိုင်နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ အီရတ်နိုင်ငံ ပိုင်နက်အတွင်းမှာ နှစ်နိုင်ငံအကြား နောက်ထပ် ပြိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာနေတာ တွေ့ရတယ်။ စာရွက်စာတမ်းတွေအရတော့ အမေရိကန်က အသာစီးရနေပုံပဲ။ အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် ‘အလီ အယ်လ်-ဇိုင်ဒီ’ ဟာ သူ့ရဲ့  ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ်အတွက် အီရန်ထက် ဝါရှင်တန်ကို သွားဖို့ ဦးစားပေး ရွေးချယ်ခဲ့တာတွေ့ရတယ်။ အရင်က ရှီအာ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ မတူဘဲ မစ္စတာ ဇိုင်ဒီဟာ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင် တစ်ဦးမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရနဲ့ ကန်ထရိုက်စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုပြီး

အမေရိကန်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက နောက်ထပ် စစ်ပွဲမျက်နှာစာ Read More »

အာဖရိကက အာရှနှင့်ပြိုင် ယှဥ်နိုင်ပါ့မလား

၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနောက်ပိုင်း မိသားစုပိုင် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းငယ်လေးများတွင် စပါးမျိုး စိတ်သစ်များ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်ခဲ့ပြီး အာရှဒေသကို အသွင်ကူးပြောင်းစေခဲ့သည့် “အစိမ်းရောင် တော်လှန်ရေး” (Green Revolution) အကြောင်းကို အာဖရိကရှိ စီးပွားရေးပညာရှင်များက မနာလိုဖြစ်ဖွယ် အားကျကာ ပြောဆို ကြသည်။ လူဦးရေသိပ်သည်းဆ မြင့်မားလာမှုကြောင့် တောင်သူများသည် နည်းပညာအသစ်များကို တီထွင်လာကြပြီး ဓာတ်မြေဩဇာကဲ့သို့သော သွင်းအားစုများကို ပိုမိုသုံးစွဲလာကြသည်။ ကျေးလက်နေ ပြည်သူများ ပိုမိုချမ်းသာ ကြွယ်ဝလာသည်နှင့်အမျှ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုဆိုင်ရာ လူသုံးကုန်ပစ္စည်းများကို ပိုမို လိုအပ်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းခွင်များတွင် ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ရန် မလိုအပ်တော့သည့် အလုပ်သမားများသည် စက်ရုံ အလုပ်ရုံများသို့ ရောက်ရှိနေရာယူလာခဲ့ကြသည်။ ဆာဟာရအောက်ပိုင်း အာဖရိကဒေသသည်လည်း ထိုကဲ့သို့သော လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပါသလား။ ခြုံငုံ၍ ကြည့်ရှုရလျှင် ထိုဒေသရှိ တောင်သူများသည် ပြောင်းဖူးနှင့်

အာဖရိကက အာရှနှင့်ပြိုင် ယှဥ်နိုင်ပါ့မလား Read More »

ဂျာအေးသူ့အမေရိုက်သည့် ကိန်းဆိုက်နေသော အီရန်စစ်ရပ်စဲရေးပြဿနာ

အရှေ့အလယ်ပိုင်းအီရန်စစ်ပွဲ ပဋိပက္ခကြောင့် ရေနံလောင်စာဆီ စီးဆင်းမှု မတည်မငြိမ်ဖြစ်ကာ ကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံးကို စီးပွားရေးအရ အကြီးအကျယ် အကျပ်ရိုက်စေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အီရန်စစ်ပွဲအရေးသည် ရှင်းလေရှုပ်လေ ဖြစ် လာနေ သည်။ ပြီတော့မလိုလိုနှင့် တစ်ကပြန် ပြန်စနေရ သဖြင့် “ဂျာအေးသူ့အမေရိုက်သည့် ကိန်း” ဆိုက်နေလေပြီ။ ဇူလိုင် ၁၀ ရက် သောကြာနေ့တွင် ကာတာနိုင်ငံ၏ ကြားဝင် စေ့စပ် ညှိနှိုင်းရေးမှူးများသည် တီဟီရန်တွင် ပါဝင် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ် နေရသည်ဟု သတင်းများအရ သိရသည်။ ကာတာနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျ ကုန်သွယ်ရေး ရေနံတင်သင်္ဘောသုံးစင်းသည် ယခုအပတ်အစောပိုင်းတွင် အီရန်၏ ပစ်ခတ်မှု ခံခဲ့ရသည်။ သို့ဖြင့် အမေရိကန်က အီရန်ပစ်မှတ် အများအပြားကို တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အီရန်ကလည်း ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများရှိ အမေရိကန်စစ်ဘက် ပစ်မှတ်နေရာများကို

ဂျာအေးသူ့အမေရိုက်သည့် ကိန်းဆိုက်နေသော အီရန်စစ်ရပ်စဲရေးပြဿနာ Read More »

နေတန်ယာဟုကို ဂိုင်ဒီအိုင်ဇင်ကော့က ဖြတ်ကျော်သွားမှာလား

အစ္စရေးနိုင်ငံသားတွေကတော့ သူဟာ ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟုကို အစားထိုးနိုင်မယ့်သူ စင်စစ်ပဲလို့ ယူဆကြတယ်။ အစ္စရေးနိုင်ငံသူနိုင်ငံသားတွေ မဲရုံတွေဆီကို သွားပြီး ဆန္ဒမဲပေးကြဖို့ လေးလလောက် လိုတဲ့အချိန်မှာ အဓိက ပြိုင်ဖက်ချင်း တွေ့ဆုံမှု အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုရဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရဟာ လူထုဆန္ဒ သဘောထားမှာ အင်အားလျော့နည်းနေခဲ့ပါတယ်။ တစ်နှစ်တာ ကာလလောက် ဦးဆောင်စိန်ခေါ်တဲ့သူကတော့ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တုန်းက မစ္စတာ နေတန်ယာဟုကို အစားထိုးခဲ့ဖူးတဲ့ လက်ယာယိမ်း နိုင်ငံရေးသမား နက်ဖ်တာလီ ဘင်နက် ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်း ကိုယ်စားလှယ်လောင်း တစ်ယောက်က မကြာသေးခင်က ပြုလုပ်တဲ့ လူထုသဘောထားဆန္ဒခံယူပွဲ အတော်များများမှာ မစ္စတာ ဘင်နက်ကို အသာစီးရသွားပြီး သက်တမ်းကြာရှည် တာဝန်ယူခဲ့တဲ့ ဝန်ကြီးချုပ်အတွက် အဓိက အန္တရာယ် ဖြစ်လာသူ

နေတန်ယာဟုကို ဂိုင်ဒီအိုင်ဇင်ကော့က ဖြတ်ကျော်သွားမှာလား Read More »

စီးပွားပျက်ကပ်ကြီးကို ရှောင်ရှားရန် အီရန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရမည်

သမ္မတ ထရမ့်က ယခုအပတ်အတွင်း သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် အီရန်ကို တွန်းအားပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စီးပွားရေးပြိုပျက်မည့်အရေးကို စိုးရိမ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ထရမ့်က ဝန်ခံခဲ့သည်။ ထရမ့်၏ စီးပွားရေးအကြံပေးများက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ရေနံသိုလှောင်မှုများ ကျဆင်းလာနေပြီဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့၍လည်းဖြစ်သည်။ စီးပွားပျက်ကပ်ကြီးတစ်ခုကို စတင်ဖြစ်ပွားစေခဲ့ပြီး ဈေးကွက်ပြိုလဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော အမေရိကန်သမ္မတ ‘ဟာဘတ်ဟူးဗား’ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခံရမည်ကို စိုးရိမ်မိသည်ဟု ထရမ့်က သတင်းထောက်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော် စီးပွားရေးကပ်ဘေးကို မမြင်ချင်ပါဘူး” ဟု ဇွန် ၁၇ (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) တွင် ပြင်သစ်-ဆွစ်ဇာလန် နယ်ခြားမြို့ ‘အီဗီယန်လက်စ်ဘိန်းစ်’ (Évian-les-Bains) ရှိ Hôtel Royal တွင် ဂျီဆဲဗင်း (G-7) ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို အဆုံးသတ်စဉ် ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၁၄-ချက်ပါ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MOU)

စီးပွားပျက်ကပ်ကြီးကို ရှောင်ရှားရန် အီရန်စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရမည် Read More »

အီရန်ကို ‘ထရမ့်’ အရေးနိမ့်နေပြီလား

အမေရိကန်-အီရန်-အစ္စရေးတို့ အဓိက ပါဝင်ပတ်သက်နေသော အရှေ့အလယ်ပိုင် ပဋိပက္ခသည် ယခုအခါ အဖြေ ညှိ၍ မရနိုင်ဘဲ ‘ဂျာအေးသူ့အမေရိုက်’ဆိုသည့် ကိန်းဆိုက်နေလေပြီ။ အီရန်နှင့် သဘောတူညီချက်တစ်ခု ရလုနီးလာပြီဟု ထရမ့်က ဘယ်နှကြိမ် ပြောခဲ့ပြီးပြီလဲဆိုသည်ကိုပင် သေသေချာချာ မမှတ်မိကြတော့။ ထရမ့်က ၂၀၂၆ ဧပြီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ၎င်းတို့ သည် “အလွန် အလှမ်းကွာနေသေးသော်လည်း သဘောတူညီချက် အပြီးသတ် ပြီးမြောက်ရေး အတွက် အချိန် နှစ်ပတ်လိုအပ်သည်” ဟု လူမှုမီဒီယာတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ထရမ့်သည် လူမှုမီဒီယာပို့စ်များ၊ အများပြည်သူရှေ့မှောက်နှင့် မီဒီယာများနှင့် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများအတွင်း သဘောတူညီချက်တစ်ခု နီးကပ်လာပြီ သို့မဟုတ် အီရန်သည် သဘောတူညီချက်ကို အလွန်အမင်း လိုလားနေကြောင်း တိုက်ရိုက်ပြောဆိုခဲ့သည့် အကြိမ်အရေအတွက် ၃၈ ကြိမ်ခန့် ရှိပြီဖြစ်သည်။ သမ္မတ

အီရန်ကို ‘ထရမ့်’ အရေးနိမ့်နေပြီလား Read More »

အီရန်စစ်ပွဲ နှင့် ခေါင်းဆောင်မှု သုတ်သင်ရှင်းလင်းရေး မဟာဗျူဟာ မူဝါဒ အမှား 

အီရန်စစ်ပွဲ၏ အစပိုင်း၌ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေး ပူးပေါင်းစစ်ဆင်တိုက်ခိုက်မှု “Operation Epic Fury” ကြောင့် အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် ‘အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ’ အပါအဝင် တီဟီရန်အစိုးရ၏ အရေးကြီး ပုဂ္ဂိုလ်အများအပြား သေဆုံးခဲ့ကြရသည်။ ထိုလုပ်ရပ်ကြောင့် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် “မဖြတ်ကျော်သင့်သော နိုင်ငံတကာစည်း အသစ်တစ်ခုကို ဖြတ်ကျော်လိုက်ခြင်း” ဖြစ်သည်ဟု ‘နယူးယော့ခ်တိုင်း(မ်)’ သတင်းစာ နှင့် အခြားနိုင်ငံတကာ မီဒီယာအချို့က သုံးသပ်ဖော်ပြသွားခဲ့ကြသည်။ အဆိုပါ “မဖြတ်ကျော်သင့်သော စည်း” ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း သတ်ဖြတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ အီရန်အပေါ် စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲသည် အမေရိကန်တို့ဘက်မှ နောက်ပြန်ဆုတ်ခွာရခြင်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်သွားနိုင်ဖွယ် ရှိနေသည်ဟု “ဂျက်ဖရီ ဆက်ချ် နှင့် ဆိုင်ဘီလ် ဖာရက်စ်” တို့က သုံးသပ် တင်ပြ ခဲ့ကြဖူးသည်။ အီရန်စစ်ပွဲတွင် အမေရိကန်၏

အီရန်စစ်ပွဲ နှင့် ခေါင်းဆောင်မှု သုတ်သင်ရှင်းလင်းရေး မဟာဗျူဟာ မူဝါဒ အမှား  Read More »

အမေရိကန်တို့ နောက်ဆုတ်ရင် အီရန်စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်မှာလား (ဂျက်ဖရီ ဆက်ချ် နှင့် ဆိုင်ဘီလ် ဖာရက်စ် တို့၏ သုံးသပ်ချက်)

အီရန်စစ်ပွဲ၏ လက်ရှိ သောင်မတင် ရေမကျ အခြေအနေ အိမ်ဖြူတော်၏ ၁၄ ချက်ပါ နားလည်မှုစာချွန်လွှာအပေါ် အီရန်နှင့် သဘောတူညီမှုရရန် နီးစပ်နေပြီဟု အမေရိကန် သတင်းမီဒီယာ Axios တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်အရ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ အသေးစိတ် ညှိနှိုင်းရေးအတွက် မူဘောင်တစ်ရပ် ချမှတ်ပေးနိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၆ ရက်နေ့တွင် အီရန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောခွင့်ရသူက အမေရိကန်ဘက်မှ တင်ပြလာသည့် အဆိုပြုချက်ကို စဉ်းစားသုံးသပ်နေပြီး တီဟီရန်အစိုးရ၏ သဘောထားကို ပါကစ္စတန် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းသူများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ပေးပို့သွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကလည်း ၎င်းတို့အနေဖြင့် အပစ်ရပ်သဘောတူညီချက်ကို “စစ်ပွဲအား အပြီးတိုင် ရပ်တန့်သွားစေမည့် အခြေအနေတစ်ရပ်” အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော်

အမေရိကန်တို့ နောက်ဆုတ်ရင် အီရန်စစ်ပွဲ အဆုံးသတ်နိုင်မှာလား (ဂျက်ဖရီ ဆက်ချ် နှင့် ဆိုင်ဘီလ် ဖာရက်စ် တို့၏ သုံးသပ်ချက်) Read More »