တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၂၈)
ပြင်စလူ ဆားကွင်းကြီး၏ ‘မိစ္ဆာမောင်း ဆား’
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ လပွတ္တာခရိုင်၊ ပြင်စလူမြို့ရှိ ဆားကွင်းကြီးတစ်ခု၏ လုပ်ငန်းခွင် ယာယီတဲစုငယ်အတွင်း၌ ဖြစ်သည်။ နေဝင်ရိုးရီ အချိန်ခါသမယတွင် စုပုံထားသော ဆားပုံကြီးများကို ကြည့်ရှုရင်း အသက် (၅၀) ကျော်အရွယ်ရှိ လုပ်သက်ရင့် ဆားကွင်းပိုင်ရှင် ဝါရင့်ဆားတောင်သူ ဦးဘဆား၊ ၎င်း၏တူဖြစ်သူ ခေတ်ပညာတတ် လူငယ် ကိုမိုးကျော်နှင့် ဆားကျုံးလုပ်သားကြီး ဦးအေးချိုတို့ သုံးဦးသည် အကြော်စုံ စားရင်း ရေနွေးကြမ်းသောက်ရင်း စကားဝိုင်း ဖွဲ့နေကြသည်။
ဖင်ပြောင်ကြီးတွေနဲ့ ဆား
“ဟိတ်… ဦးလေးတို့၊ ဦးအေးချို… လာနားထောင်စမ်းပါဦး။ ကျုပ်တို့ လပွတ္တာမှာ နေလှန်းဆားကို ပင်ပန်းခံ ထုတ်နေရချိန်မှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ ပါရီမြို့မှာ ဆား ကီလို ၂၀၀ ကို သိန်းနဲ့ချီ ပေးဝယ်နေကြတယ်ဗျ!”
ကိုမိုးကျော်က ဖုန်းကို ဝှေ့ယမ်းရင်း ကမ္ဘာ့ဆားကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်တစ်ခုကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လှမ်းအော်လိုက်သည်။ ဦးဘဆားက ဆေးပေါ့လိပ်ကို တဖူးဖူးမှုတ်ရင်း မျက်မှောင်ကုတ်လိုက်ကာ-
“ဟေ… ပါရီက လူတွေက ဆားကို ဘာလုပ်ဖို့တဲ့တုံး။ ဟင်းချက်တာ အပေါ့အငန် မသိလို့ ဆားအများကြီး ခတ်ကြမလို့လား”
“မဟုတ်ဘူး ဦးလေးရဲ့! ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး သိုင်းပညာ ‘ဆူမိုနပန်း’ ပြိုင်ပွဲအတွက်တဲ့။ အဲဒီပွဲမှာ ဆားက မရှိမဖြစ်ဘဲ။ ဆားမပါရင် ပွဲကျင်းပလို့ မရဘူးလို့ ပါရီက ပွဲစီစဉ်သူ ဒေးဗစ် ရော့သ်ချိုင်းလ် ဆိုတဲ့ လူကြီးက ပြောတာ”
ဦးအေးချိုက ရေနွေးကြမ်းကို တဇွတ်ဇွတ်သောက်ရင်း ကြားဖြတ်မေးသည်။
“နေစမ်းပါဦး ကိုမိုးကျော်ရဲ့။ အဲဒီ ဆူမိုဆိုတာ… ဟို ရုပ်မြင်သံကြားထဲမှာ ပါပါနေတဲ့ ဗိုက်ရွှဲရွှဲ၊ ဖင်ပြောင်ပြောင်နဲ့ ကလေးအနှီးလို အဝတ်စကြီး စည်းပြီး တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ဖက်လုံးကြီးတွေလို လုံးထွေးသတ်နေကြတဲ့ လူဝကြီးတွေ မဟုတ်လား”
“အဟမ်း… အဝတ်စမဟုတ်ဘူး ဦးအေးချိုရဲ့၊ မာဝါရှီ (Mawashi) လို့ ခေါ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လူဝကြီးတွေကတော့ ဟုတ်ပါတယ်” ဟု ကိုမိုးကျော်က ရယ်ရင်း ပြင်ပေးသည်။ (မာဝါရှီ = ဆူမိုနပန်းသမားများ ဝတ်ဆင်သော ခါးဝတ်အဝတ်စ)
“အေး… အဲဒါနဲ့ ဆားနဲ့ ဘာဆိုင်လို့လဲ။ သူတို့က နပန်းမသတ်ခင် ဆားကို ဟင်းချိုသောက်သလို သောက်ကြတာလား” ဦးဘဆားက စိတ်ဝင်စားလာသည်။
မိစ္ဆာမောင်းတဲ့ ဆားနဲ့ ခြေဖဝါး အနု
“မဟုတ်ဘူး ဦးလေး! ဂျပန်ရိုးရာ ရှင်တိုဘာသာအရ ဆားက အလွန်အရေးပါတာ။ နပန်းသမားကြီးတွေက ကွင်းထဲဝင်လာရင် လက်ခုပ်တီးတယ်၊ အဲဒါက နတ်ဘုရားတွေကို ပင့်ဖိတ်တာ။ ပြီးရင် ခြေထောက်နဲ့ မြေကြီးကို ‘ဒုန်း၊ ဒုန်း’ နဲ့ ဆောင့်နင်းတယ်၊ အဲဒါက မိစ္ဆာတွေကို မောင်းထုတ်တာ” ဟု ကိုမိုးကျော်က ရှင်းပြသည်။
[ဂျပန်တို့၏ ရှင်တို (Shinto) ဘာသာရေးယုံကြည်မှုအရ နပန်းကွင်း (Dohyo) အတွင်းရှိ မကောင်းဆိုးဝါးများကို မောင်းထုတ်ရန်နှင့် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းစေရန် “ကွင်းသန့်စင်ခြင်း (Purification)” ရိုးရာအရ လက်ဖြင့် ဆုပ်၍ ပက်ကြခြင်းဖြစ်သည်။]
ဦးအေးချိုက ချက်ချင်းဆိုသလို ဝင်ပြောသည်။
“သြော်… ကြည့်စမ်း။ ငါတို့ လပွတ္တာက ကလေးတွေ ညဘက် ငိုရင် လျှာပေါ် ဆားလေးတင်ပေး၊ အိမ်ပတ်ပတ်လည် ဆားကြဲပြီး မိစ္ဆာမောင်းတာနဲ့ အတူတူပဲကိုး။ ဂျပန်တွေလည်း ငါတို့ဆီက နည်းစနစ် ယူသုံးထားတာ ထင်တယ်”
“အဲဒီတင် မကသေးဘူး ဦးအေးချိုရေ… သူတို့က ၄ ဒသမ ၅၅ မီတာရှိတဲ့ သဲဝိုင်း (Dohyo) ထဲကို ဆားတွေ လက်တစ်ဆုပ်စာ အပြည့်နဲ့ ကြဲပက်တာ။ ပြီးတော့ ‘ရီကီရှီ’ လို့ ခေါ်တဲ့ ဆူမိုနပန်းသမားတွေက ဆားအလွှာပါးပါး ဖျန်းထားတဲ့ ရွှံ့စေးမြေပေါ်မှာ သတ်ကြတာဗျ။ ဆားက ဒဏ်ရာရတာနဲ့ ကျိန်စာတိုက်တာတွေကို ကာကွယ်ပေးတယ်လို့ ယုံကြည်ကြလို့တဲ့”
ဦးဘဆားက အလုပ်လုပ်ရင်း ဆားဓာတ်ကြောင့် သူ့ခြေထောက်က အရေပြား ဆားပေါက်နေတဲ့ ဒဏ်ရာတွေကို ငုံ့ကြည့်ရင်း-
“ဟင်း… ကျိန်စာတော့ မသိဘူး၊ ဒဏ်ရာပေါ် ဆားဖျန်းရင်တော့ စပ်ဖျင်းနေမှာပဲ။ ဒါနဲ့ နေစမ်းပါဦး… ပြင်သစ်က ဆားထုတ်တဲ့ မာရီဒစ်သ် ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီးက ဘာပြောသေးလဲ”
“သူက ပြောတယ် ဦးလေး… အဲဒီ ဆူမိုအဖွဲ့အစည်းက နပန်းသမားကြီးတွေရဲ့ ခြေဖဝါး အရေပြားကို မထိခိုက်စေဖို့အတွက် ‘အလွန်နုညက်ပြီး ဖြူဖွေးနေတဲ့ ဆား’ မျိုးကို အထူးမှာတာတဲ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နွေရာသီကတည်းက ရိတ်သိမ်း၊ သဘာဝအတိုင်း အခြောက်ခံ၊ လက်နဲ့ အမှုန့်ကြိတ်ပြီး သန့်စင်ထားရတာတဲ့ဗျာ”
လပွတ္တာဆားသာ ဆိုရင်…
ဦးဘဆားက ဆေးလိပ်ပြာကို ခါထုတ်လိုက်ပြီး နှာခေါင်းရှုံ့လိုက်သည်။
“ဟေ့ကောင် မိုးကျော်… အသားအရေ နုချင်လို့ ပြင်သစ်ဆားကို မှာနေတယ် ဟုတ်လား…။ ကျုပ်တို့ လပွတ္တာ နေလှန်းဆားကိုသာ လာကြည့်လှည့်”
“ဟုတ်တယ် ကိုမိုးကျော်ရဲ့” ဦးအေးချိုက ထောက်ခံသည်။ “ကျုပ်တို့ လပွတ္တာ နေလှန်းဆားက သဘာဝအတိုင်း နေရောင်ခြည်နဲ့ အဆင့်ဆင့် အခြောက်ခံထားတာ။ ဖြူဖွေးသန့်စင်နေတာပဲ။ အမှုန့်နုချင်သလား… အိမ်က မောင်းဆုံထဲ ထည့်ထောင်းလိုက်ရင် ဂျုံမှုန့်အတိုင်းပဲ”
ဦးဘဆားက ဆက်ပြီး အားရပါးရ ပြောတော့သည်။
“အေးလေ… ပြီးတော့ ကီလို ၂၀၀ တည်းလား။ ကျုပ်တို့ဆီမှာ တစ်နှစ်ကို ဆားချော တန်ချိန် ၁၆၀,၀၀၀ ကျော် ထွက်တာ။ တစ်နိုင်ငံလုံး ထွက်နှုန်းရဲ့ ၆၆ ရာခိုင်နှုန်းက ငါတို့ ဧရာဝတီတိုင်းကကွ။ အဲဒီ ဖင်ပြောင်နပန်းသမားကြီးတွေ ကွင်းထဲမှာ ဆားချင်း ထပ်နေအောင် ကြဲချင်ရင်တောင် လပွတ္တာဆားက အလျှံပယ်ပဲ”
“ဒါနဲ့ ဦးလေး… သူတို့က ဆားကွင်းထဲ ကြဲရုံတင်မကဘူး၊ နပန်းသမားတွေ စိတ်ကျေနပ်မှု ရဖို့လည်း လိုတယ်တဲ့”
“ဟာ… စိတ်မကျေနပ်စရာ ဘာရှိလဲ။ ငါတို့ လပွတ္တာဆားက နာဂစ်မုန်တိုင်းတောင် ခံနိုင်ခဲ့တဲ့ ဆားကွ။ အဲဒီ ဆူမိုနပန်းသမားကြီးတွေ ငါတို့ဆားပေါ် နင်းပြီး သတ်ရင် မိစ္ဆာတင်မကဘူး၊ တခြားနိုင်ငံက ပြိုင်ဘက်တွေပါ လွင့်ထွက်သွားစေရမယ်။ ခွန်အားတွေလည်း တိုးမှာ သေချာတယ်”
ကမ္ဘာကျော်မည့် လပွတ္တာဆား စီမံကိန်း
ကိုမိုးကျော်က ရယ်မောရင်း-
“ကဲ… ဒါဆိုရင် ကျုပ်တို့လည်း လပွတ္တာဆားကို ‘ဆူမိုအထူးထုတ် – မိစ္ဆာမောင်းဆား’ ဆိုပြီး အွန်လိုင်းကနေ ပါရီကို တိုက်ရိုက် တင်ပို့ကြမလား”
ဦးဘဆားက မျက်လုံးများ အရောင်တောက်သွားပြီး ရေနွေးကြမ်းကို တစ်ကျိုက်တည်း သောက်လိုက်သည်။
“အေး… လုပ်စမ်းကွာ။ နောက်နှစ် ပါရီပွဲအတွက် ပြင်သစ်ဆားကို သုံးမနေနဲ့တော့။ လပွတ္တာကနေ ဆားအကောင်းဆုံးတွေကို လက်နဲ့ သေချာကြိတ်ပြီး ပို့ပေးမယ်လို့ အီးမေးလ် ရေးလိုက်စမ်း။ ငါတို့ဆားသာ သုံးရင် အဲဒီ ဆူမိုသမားကြီးတွေ ခြေဖဝါးနုရုံတင်မကဘူး၊ ထိုင်းဆားတွေကိုပါ ယှဉ်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ကိုပါ လပွတ္တာဆားက လွှမ်းမိုးသွားမှာကွ!”
ညနေစောင်း နေဝင်ချိန်မှာ လပွတ္တာ ဆားကွင်းကြီးထဲကနေ ဆားတောင်သူ သုံးယောက်ရဲ့ ရယ်မောသံတွေဟာ ပါရီမြို့က ဆူမိုကွင်းကြီးဆီအထိ လွင့်ပျံသွားမတတ် ဟိန်းထွက်နေခဲ့လေတော့သည်။
‘ဆူမိုအထူးထုတ် – မိစ္ဆာမောင်းဆား’
နောက်တစ်နေ့နံနက်ခင်းတွင် နေရောင်ခြည်နုနုသည် ဧည့်ခန်းပြတင်းပေါက်မှတစ်ဆင့် စားပွဲဝိုင်းပေါ်သို့ ဖြာကျနေသည်။ ကိုမိုးကျော်က ညကတည်းက အိပ်ရေးပျက်ခံကာ အသေအချာ ပြင်ဆင်လာခဲ့သည့် စက္ကူချပ်အလိပ်ကြီးကို ရင်တလှပ်လှပ်ဖြင့် ဖြန့်ခင်းပြီး စားပွဲလယ်သို့ ချပြလိုက်သည်။
ထိုအခါ စားပွဲပတ်လည်တွင် ထိုင်နေကြသော ဦးဘဆားနှင့် ဦးအေးချိုတို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် စူးစမ်းလိုစိတ်များ မျက်လုံးတွင် အတိုင်းသားဖြင့် ကိုယ်ကို ရှေ့သို့ငုံ့ကြည့်မိကြသည်။ စက္ကူချပ်ပေါ်တွင် မြင်တွေ့လိုက်ရသည့် အရာကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံး ခေတ္တမျှ မှင်တက်သွားရသည်။
၎င်းမှာ ယခင်မြင်တွေ့နေကျ ရိုးအီနေသော ထုပ်ပိုးမှုပုံစံမျိုး မဟုတ်ဘဲ ဆားထုပ်ဒီဇိုင်းအသစ်တစ်ခုကို ခေတ်မီသပ်ရပ်လှပစွာ မျဉ်းသားဆေးရောင်ခြယ် ရေးဆွဲထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် စက္ကူချပ်၏ အလယ်ဗဟိုတည့်တည့်တွင် ခွန်အားဗလနှင့် ပြည့်စုံပြီး ကြွက်သားအမြှောင်းမြှောင်းဖြင့် ကြည့်ရုံမျှဖြင့် အားကိုးချင်စရာကောင်းသော ဆူမိုနပန်းသမား ကာတွန်းရုပ်ပုံလေးတစ်ခုက ထင်ထင်ရှားရှား နေရာယူထားသည်။
ထိုဆားထုပ်၏ ထိပ်ဆုံးတွင်မူ မြင်သူတိုင်း ရုတ်တရက် မျက်စိကျသွားလောက်မည့် အနီရောင် စာလုံးကြီးများဖြင့် ‘ဆူမိုအထူးထုတ် – မိစ္ဆာမောင်းဆား’ ဟု ရဲရဲတောက် လင်းလက်နေသကဲ့သို့ ရေးသားထားလေသည်။ ခေတ္တမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် ဦးဘဆားက မျက်မှန်ကို ပင့်တင်ကာ လည်ချောင်းတစ်ချက်ဟန့်လိုက်သည်။
“ဒီဇိုင်းကတော့ မြင်ရုံနဲ့တင် မျက်စိကျစရာ ဖြစ်ပြီး တော်တော်လေး ဆန်းသားပဲ ဟေ့။ ဒါပေမဲ့…”
သူက ဘေးနားရှိ အငွေ့တထောင်းထောင်းထနေသော ရေနွေးကြမ်းပန်းကန်ကို လှမ်းယူကာ တစ်ငုံခန့် အရသာခံ သောက်ရင်း စိတ်ဝင်တစားဖြင့် ဆက်မေးလိုက်သည်။
“ဒါနဲ့ ‘မိစ္ဆာမောင်းဆား’ ဆိုတာက ဘာသဘောလဲ ငါ့တူရဲ့။ အစားအသောက် ဆားထုပ်မှာ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလိုအမည်မျိုး ပေးရတာလဲ”
ဘေးမှ ဦးအေးချိုကလည်း ဟုတ်ပဟူသော သဘောဖြင့် ခေါင်းတညိတ်ညိတ်လုပ်ကာ ကိုမိုးကျော်၏ မျက်နှာကို စိုက်ကြည့်နေသည်။ ကိုမိုးကျော်က ၎င်းတို့နှစ်ဦး၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို အပြည့်အဝရရှိသွားပြီဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်သဖြင့် ရင်ထဲတွင် ပီတိဖြစ်သွားရသည်။
“ကျွန်တော်တို့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဆားကို ဟင်းခတ်ဖို့တင်မကဘဲ မကောင်းတဲ့အငွေ့အသက်တွေ၊ မိစ္ဆာတွေကို မောင်းထုတ်ဖို့ အတွက်ပါ အစဉ်အဆက် သုံးစွဲခဲ့ကြတာ မဟုတ်လား” ဟု ကိုမိုးကျော်က ခိုင်မာထက်သန်သော လေသံဖြင့် စတင် ရှင်းပြလိုက်သည်။
သူ၏ ဆန်းသစ်လှပသော ဒီဇိုင်းအမြင်၊ အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အယူအဆများနှင့် စနစ်တကျ ရေးဆွဲထားသည့် စီးပွားရေး မဟာဗျူဟာများကို တစ်ချက်ချင်း ရှင်းလင်းပြောပြနေစဉ်အတွင်း ဦးဘဆားနှင့် ဦးအေးချိုတို့၏ မျက်နှာများတွင် မယုံကြည်နိုင်မှုမှသည် အံ့ဩချီးကျူးမှု အသွင်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသွားကြသည်။
“ခေတ်လူငယ်တွေရဲ့ အတွေးအခေါ်ကတော့ တကယ်ကို လေးစားဖို့ကောင်းတယ် ငါ့တူရာ။ ဒီလုပ်ငန်းကို ငါတို့ ချက်ချင်း စတင်ကြတာပေါ့” ဟု ဦးဘဆားက အားရပါးရ ပြောကြားလိုက်ပြီးနောက် လူကြီးနှစ်ဦးစလုံးက ကိုမိုးကျော်၏ ပခုံးကို ပုတ်ကာ လှိုက်လှိုက်လှဲလှဲ အသိအမှတ်ပြုလိုက်ကြသဖြင့် ထိုနေ့နံနက်ခင်းသည် ‘မိစ္ဆာမောင်းဆား’ လုပ်ငန်း အောင်မြင်စွာ စတင်နိုင်မည့် အလားအလာကောင်းသော နိမိတ်လက္ခဏာများဖြင့် လှပစွာ အစပြုခဲ့လေတော့သည်။
Headline: Grand Sumo wrestling returned to Paris after 30 years
Source: The Japan Times
တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၂၉)
အိမ်ထောင်ဖက် နှစ်ဦး စီးပွားတက်ပြီး အိမ်ထောင်မြဲစေမယ့် နည်းလမ်းကောင်း
အိမ်ထောင်ကျပြီးတဲ့အခါ “ငါ့အလုပ်ကမှ ဆရာကြီး၊ ငါရှာတာကမှ အဖိုးတန် ပိုက်ဆံ” ဆိုပြီး ဘဝင်မြင့်လာတဲ့ ယောက်ျားတွေကို မိန်းမလုပ်သူက အလိမ္မာသုံးပြီး ထိန်းကျောင်းပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဇာတ်လမ်းတိုလေးတစ်ခု ပြောပြပါရစေ။
ဇာတ်လမ်းကတော့ ရိုးရိုးလေးပါ။ လင်မယားနှစ်ယောက်ရှိတဲ့အထဲက လင်တော်မောင်က ကုမ္ပဏီမှာ ရာထူးတက်လို့ အိမ်ပြန် ရောက်တာနဲ့ ဖင်တကြွကြွ ဖြစ်နေတာပေါ့။ အိမ်ထဲ ခြေချမိတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဇနီးသည်ကို “မိန်းမရေ… ငါ ဒီနေ့ပဲ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (Vice President) ရာထူးကြီး ရလာပြီဟေ့” လို့ ကြွားလိုက်ပါတယ်။
သူကတော့ မိန်းမဖြစ်သူက “အမလေး… တော်လိုက်တာရှင်” ဆိုပြီး ရင်သပ်ရှုမော ဖြစ်သွားမယ် ထင်နေတာ။ ဒါပေမဲ့ ဇနီးက အေးဆေးပဲနေတော့ ဒီလူကြီး စိတ်တိုလာပြီး “မင်း တွေးကြည့်စမ်းပါ။ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုမှာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဆိုတာ ဘယ်လောက် အရေးပါလဲ” လို့ လေသံမြှင့်လိုက်ပြန်ရော။
ဒီတော့မှ ဇနီးသည်က မျက်ခုံးလေးပင့်ပြီး “တော်ကလည်း… အခုခေတ်မှာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဆိုတာ ဘာမှမဆန်းပါဘူး။ စူပါမားကက်ကြီးတွေမှာတောင် ကုန်စိမ်းတန်းအတွက် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဆိုပြီး သီးသန့်ရှိတယ်” လို့ ခပ်အေးအေးပဲ တုံ့ပြန်လိုက်တယ်။
ကိုယ့်ရာထူးကြီးကို ကုန်စိမ်းတန်းနဲ့ အနှိုင်းခံလိုက်ရတော့ ခင်ပွန်းသည်ခမျာ ညက အိပ်လို့တောင် မပျော်တော့ပါဘူး။ နောက်နေ့မနက် ရုံးရောက်ရောက်ချင်းပဲ ဇနီးပြောတာ ဟုတ်၊ မဟုတ် သိချင်လို့ စူပါမားကက်တစ်ခုဆီ ဖုန်းဆက်ပြီး “ဟဲလို… ခင်ဗျားတို့ စူပါမားကက်က ‘ကုန်စိမ်းဌာန ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ’ နဲ့ စကားပြောချင်လို့ပါ” ဆိုပြီး စမ်းသပ်ကြည့်ပါလေရော။
ဖုန်းလက်ခံဖြေကြားသည့် ဝန်ထမ်းမိန်းကလေးက ချက်ချင်းပဲ ပြန်လည်မေးမြန်းလိုက်သည်က —
“ဟုတ်ကဲ့ပါရှင်… အာလူးဌာနက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ပြောချင်တာလားရှင်၊ ဒါမှမဟုတ် မုန်လာဥနီဌာနက ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌနဲ့ ပြောချင်တာလားရှင့်” တဲ့။
ကြည့်ကြပါဦး။ ရာထူးဂုဏ်ရှိန်တွေ နောက်ကွယ်မှာ ကိုယ်က “အာလူး ဒုဥက္ကဋ္ဌ” လား၊ “မုန်လာဥနီ ဒုဥက္ကဋ္ဌ” လားဆိုတာ ဘယ်သူမှ မပြောနိုင်ပါဘူး။ သင်ခန်းစာကတော့ ရိုးရိုးလေးပါ။ အိမ်ထောင်ရေး ဆိုတာ “ငါ ဘယ်လောက် ဆရာကြီးလဲ” ပြိုင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အိမ်ပြန်ရောက်ရင် အရှိန်အဝါတွေကို တံခါးဝမှာ ချွတ်ထားခဲ့ပြီး တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ကြင်ကြင်နာနာနဲ့ ဝိုင်းကူဖို့ပါပဲ။
အပြန်အလှန် ပံ့ပိုးပါ
အိမ်ထောင်ရေးဆိုတာ တစ်ယောက်တည်း ကပြရတဲ့ စင်မြင့်ထက်က အကမဟုတ်ဘဲ နှစ်ယောက် အတွဲညီညီ နှစ်ပါးသွားတွဲက (Dance) ရသလိုပါပဲ။
“ယောက်ျားက အပြင်မှာ ရှာရမယ်၊ မိန်းမက အိမ်ထဲမှာပဲ နေရမယ်” ဆိုတဲ့ ရှေးရိုးစွဲတွေက အခုခေတ်မှာ သက်တမ်းကုန်ပါပြီ။ ခင်ပွန်း အလုပ်အကိုင် တိုးတက်ဖို့ ဇနီးက ကူညီရသလိုပဲ ဇနီးဖြစ်သူက အရည်အချင်းရှိလို့ ရာထူးတက်လာရင်လည်း ခင်ပွန်းက မနာလိုတာမျိုး၊ အတ္တထားတာမျိုး မလုပ်ဘဲ လှိုက်လိုက်လှဲလှဲ ကူညီတွန်းတင်ပေးရပါမယ်။
“သူအောင်မြင်ရင် ငါလည်း အောင်မြင်တာပဲ” ဆိုတဲ့ Team Spirit (အသင်းအဖွဲ့စိတ်ဓာတ်) ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ တစ်ယောက်က ရှေ့တန်းထွက်ရင် ကျန်တဲ့တစ်ယောက်က နောက်တန်းက ကလေးထိန်း၊ အိမ်မှုကိစ္စ ဝိုင်းကူတာဟာ တကယ့်ကို ချစ်စရာ ကောင်းတဲ့ ပံ့ပိုးမှုပါ။
ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောပါ (စိတ်ကောက်မနေနဲ့)
အိမ်ထောင်ရေးတစ်ခု အဆင်ပြေဖို့ “အပြန်အလှန် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောဆိုဆက်သွယ်တာ” က အရေးကြီးဆုံးပါ။ အဓိက ပြဿနာက ရုံးမှာ သူဌေးဆဲခံရလို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အလုပ်တွေ အဆင်မပြေလို့ပဲဖြစ်ဖြစ် ရလာတဲ့ ဒေါသတွေကို အိမ်ထဲအထိ မသိမသာ သယ်လာမိတတ်ကြတာပါပဲ။ ရုံးကဒေါသကို အိမ်ကလူအပေါ် ပုံချမိရင် ရန်ပွဲတွေ ဖြစ်လာတော့တာပေါ့။
အကောင်းဆုံးကတော့ အလုပ်က ကိစ္စတွေကို အိမ်တံခါးဝမှာပဲ ချန်ထားခဲ့ပါ။ ပြီးရင် အိမ်ထောင်ဖက်က ရင်ဖွင့်လာတဲ့အခါ တရားသူကြီးတစ်ယောက်လို ဘယ်သူမှားတယ်၊ ဘယ်သူမှန်တယ်ဆိုပြီး လိုက်ဆုံးဖြတ်မနေပါနဲ့။ ဆရာကြီးစတိုင်နဲ့ အကြံဉာဏ်တွေ ပေးနေမယ့်အစား “ငါ မင်းဘေးမှာ ရှိတယ်” ဆိုပြီး သေသေချာချာ နားထောင်ပေးလိုက်ရင်တင် စိတ်ပေါ့ပါး သွားမှာပါ။
ဖုန်းတွေချပြီး ကိုယ့်ဘေးကလူကို အချိန်ပေးပါ
အခုခေတ်မှာ လူတိုင်း “အလုပ်ရှုပ်တယ်” ဆိုပြီး ဖုန်းကိုယ်စီနဲ့ ပြေးလွှားနေကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦးကြားမှာ “အရည်အသွေးရှိတဲ့ အချိန် (Quality Time)” ကိုတော့ လုံးဝ အပျောက်မခံသင့်ပါဘူး။
“တစ်အိမ်တည်း အတူတူရှိနေတာပဲ” ဆိုပြီး ယောက်ျားကလည်း ကိုယ့်ဖုန်းနဲ့ကိုယ် ဂိမ်းဆော့၊ မိန်းမကလည်း ကိုယ့်ဖုန်းနဲ့ကိုယ် Facebook သုံးနေရင် ဒါဟာ အချိန်ပေးခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။ Quality Time ဆိုတာ လူရော စိတ်ပါ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်တာကို ပြောတာပါ။
ညစာအတူတူ စားနေတဲ့ မိနစ် ၃၀ အတွင်းမှာ ဖုန်းတွေကို အဝေးမှာထားပြီး ဒီနေ့ ဘာတွေကြုံခဲ့လဲဆိုတာ မျက်လုံးချင်းဆုံပြီး စကားပြောကြည့်ပါ။ သတိရပါ… အလုပ်ဆိုတာ ကိုယ်မရှိရင် နောက်တစ်ယောက်နဲ့ အစားထိုးလို့ ရပေမယ့်၊ အိမ်ထောင်ဖက် နေရာမှာတော့ ဘယ်သူနဲ့မှ အစားထိုးလို့ မရပါဘူး။
အဝတ်လျှော်တာ ယောက်ျားဆန်မှုကို မလျော့ကျစေပါဘူး
“အိမ်မှုကိစ္စက မိန်းမအလုပ်” ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်ကြီးက သက်တမ်းကုန်သွားပါပြီ။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ နှစ်ယောက်လုံး အပြင်ထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်နေကြတာဖြစ်လို့ အိမ်ပြန်ရောက်ရင်လည်း အိမ်မှုကိစ္စတွေကို အတူတူ ဝေမျှတာဝန်ယူရပါမယ်။
အလုပ်ကပြန်လာလို့ နှစ်ယောက်လုံး အတူတူပင်ပန်းလာချိန်မှာ ယောက်ျားဖြစ်သူက ဆိုဖာပေါ်မှာ ခြေပစ်လက်ပစ်ထိုင်ပြီး တီဗီကြည့်နေချိန်မှာ ဇနီးဖြစ်သူကတော့ မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ပင်ပန်းနေရတာမျိုးက မတရားပါဘူး။ အိမ်မှုကိစ္စ ဝိုင်းကူ လုပ်ပေးတယ်ဆိုတာ ဇနီးသည်ကို “အကြင်နာပေး” တာ မဟုတ်ပါဘူး၊ ကိုယ်တိုင်လည်း နေထိုင်တဲ့အိမ်ဖြစ်လို့ “တာဝန်ကျေပွန်” တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အိမ်တွင်းအလုပ်တွေကို အတူတူ ဝေမျှလုပ်ကိုင်တာဟာ “ငါ မင်းကို တန်ဖိုးထားတယ်၊ မင်းပင်ပန်းမှာ စိုးတယ်” ဆိုတာကို အလုပ်နဲ့ သက်သေပြရာ ရောက်ပါတယ်။
“အိမ်ထောင်ရေး သာယာမှု” နဲ့ “အလုပ်အကိုင် တိုးတက်မှု” ဆိုတာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်ဆက်နေတဲ့ စက်ဝိုင်းတစ်ခုလိုပါပဲ။ အိမ်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာမှုရှိပြီး နွေးထွေးပျော်ရွှင်နေမှသာ ရုံးရောက်တဲ့အခါမှာလည်း အလုပ်ကို အစွမ်းကုန် ကြိုးစားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစက်ဝိုင်းကြီး အမြဲတမ်း အဆင်ပြေပြေ လည်ပတ်နေဖို့အတွက် ငွေကြေးတွေ၊ ရာထူးတွေထက် ပိုပြီး အရေးကြီးတာကတော့ “နားလည်မှုရှိရှိ အတူတူ လက်တွဲချီတက်ကြမယ်” ဆိုတဲ့ Teamwork (အသင်းအဖွဲ့စိတ်ဓာတ်) ပါပဲ။ အိမ်ထောင်ဖက်ဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ ပြိုင်ဘက်မဟုတ်သလို ရုံးက အတ္တတွေကို အိမ်အထိ သယ်လာပြီး စစ်ခင်းရမယ့် စစ်မြေပြင်လည်း မဟုတ်ပါဘူးဗျာ။
တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၃၀)
ဆယ်လ်မွန်ငါး နှင့် ကိုဖိုးထောင်၏ အိုင်ဒီယာသစ်
တွံတေးမြို့နယ်၏ နာမည်ကျော် ငါးမြစ်ချင်း သီးသန့်မွေးမြူရေးဇုန်ရှိ အလုပ်သမားတန်းလျား၌ ညနေစောင်း အလုပ်သိမ်းချိန် ရောက်ရှိလာပါက ထုံးစံအတိုင်း ဘီယာဝိုင်းငယ်လေးတစ်ခုသည် နောက်ပြောင်ကျီစယ်သံများနှင့်အတူ စည်ကားသက်ဝင်နေကျ ဖြစ်ပါသည်။ တစ်နေ့တာလုံး ငါးဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ငါးတင်ဆောင်သည့် မော်တော်ယာဉ်များပေါ်သို့ ကုန်တင်ကုန်ချ ပြုလုပ်ခဲ့ရသဖြင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေကြသော်လည်း ဖွဲနုနံ့နှင့် ပဲဖတ်နံ့များ ထောင်းထောင်းထနေသည့် လုပ်ငန်းခွင်ဝတ်စုံများကိုပင် မလဲလှယ် နိုင်ကြသေးဘဲ အလုပ်သမားများသည် စုံစုံလင်လင် ဝိုင်းဖွဲ့ထိုင်နေကြသည်။
ထိုဝိုင်း၏ ဗဟိုချက်တွင်မူ လက်ကိုင်ဖုန်းကို စူးစိုက်ကြည့်ရှုရင်း မျက်လုံးအပြူးသားဖြင့် အံ့အားသင့်နေသူမှာ ငါးကန် ကြီးကြပ်ရေးမှူး ကိုဖိုးထောင် ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ အနီးအနားတွင်မူ တစ်နေ့တာလုံး ဖွဲနုအိတ်များကို ပင်ပန်းကြီးစွာ ထမ်းပိုး ခဲ့ရသဖြင့် ပခုံးနှစ်ဖက်စလုံး နာကျင်ကိုက်ခဲနေသော မောင်တူးနှင့် ရေမွှေစက် (Aerator) များကို အစဉ်တစိုက် ပြုပြင်ခဲ့ရသဖြင့် လက်သည်းကြားများထဲတွင် စက်ဆီမည်းများ ပေကျံနေသည့် စက်ပြင်ဆရာကြီး ဦးချစ်ကောင်းတို့ ရှိနေကြသည်။
ကိုဖိုးထောင်သည် ၎င်း၏ လက်ကိုင်ဖုန်းမျက်နှာပြင်မှ မျက်လုံးကို မလွှဲတမ်း ကြည့်ရှုရင်း စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် ရေရွတ်လိုက်သည်။
“ဒီသတင်းကတော့ တကယ်ကို မယုံနိုင်စရာပဲဗျာ။ တို့မွေးမြူရေးဇုန်အတွက် အတော်လေး အရေးကြီးမယ့် သတင်းပဲ”
ထိုအခါ မောင်တူးက ပခုံးကို ဖြည်းညင်းစွာ နှိပ်နယ်ရင်း စိတ်ဝင်တစား မေးမြန်းလိုက်သည်။
“ကိုဖိုးထောင်… ဖုန်းထဲမှာ ဘာသတင်းတွေ တွေ့လို့ ဒီလောက်တောင် လန့်သွားရတာလဲဗျ။ ကျွန်တော်တို့ကိုလည်း ပြောပြပါဦး”
ဦးချစ်ကောင်းကလည်း ၎င်း၏ စက်ဆီပေနေသော လက်များကို ပုဆိုးဖြင့် သုတ်သင်ရင်း အလေးအနက် ဆိုလိုက်သည်။
“ဟုတ်တယ် ကိုဖိုးထောင်ရဲ့။ ငါးကန်အလုပ်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ထူးထူးခြားခြား သတင်းများလား။ တကယ်လို့ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စဆိုရင် တို့တွေ ကြိုပြင်ထားရအောင်။ ကမ္ဘာကြီးကတော့ ပြောင်းပြန်တွေ ဖြစ်ကုန်ပြီဗျို့”
ထိုအခါ မောင်တူးက ပင်ပန်းမှုကို အတန်ငယ် ပြေပျောက်စေရန် ဘီယာကို တစ်ငုံ ခပ်ဖြည်းဖြည်း သောက်လိုက်ပြီး ခေါင်းထောင်ကာ လှမ်းမေးလိုက်သည်။
“ဘာဖြစ်လို့လဲ ကိုဖိုးထောင်ရဲ့။ တို့တွံတေးတူးမြောင်းထဲကို ငါးမြစ်ချင်းတွေ အုပ်စုလိုက် ဆန်တက်လာလို့လား”
ကိုဖိုးထောင်က စိတ်မရှည်သကဲ့သို့ ခေါင်းခါယမ်းကာ ပြန်လည်ရှင်းပြသည်။
“မင်းကလည်း ငါးမြစ်ချင်းပဲ စိတ်ထဲရှိတယ်။ ဟိုး… ထိုင်းနိုင်ငံက Kasetsart တက္ကသိုလ်က သိပ္ပံပညာရှင်တွေလေ၊ အေးစက်နေတဲ့ ရေထဲမှာပဲ ရှင်သန်တဲ့ အတ္တလန္တိတ် ဆယ်လ်မွန်ငါး (Atlantic Salmon) တွေကို ပူပြင်းတဲ့ ထိုင်းရာသီဥတုမှာ မွေးဖို့ စမ်းသပ်နေကြပြီတဲ့ဗျ။ ၂၀၂၆ မေလတုန်းက ချီလီကနေ ငါးဥပေါင်း နှစ်သောင်းတောင် တင်သွင်းပြီး ဗန်ကောက်က ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ စမွေးနေပြီ”
ဘေးတွင် နားထောင်နေသော စက်ပြင်ဆရာကြီး ဦးချစ်ကောင်းသည် ၎င်း၏ နှုတ်ခမ်းတွင် ခဲထားသော ဆေးပေါ့လိပ်ကို တဖူးဖူး ခပ်ပြင်းပြင်း ဖွာလိုက်ပြီးလျှင် မယုံကြည်နိုင်သည့် ဟန်ပန်ဖြင့် ချက်ချင်း ခေါင်းခါပြလိုက်သည်။
“နေပါဦး ဖိုးထောင်ရာ။ ဆယ်လ်မွန်ဆိုတာ ကမ္ဘာ့အအေးပိုင်း ရေပြင်မှာ နေတာ မဟုတ်လား။ တို့ဆီမှာ မတ်လ၊ ဧပြီလလောက် ဆိုလာသုံး ရေမွှေစက်တွေ အဆက်မပြတ် လည်နေတာတောင် ငါးကန်ထဲက ရေက ခပ်နွေးနွေး ဖြစ်နေတာ။ သူတို့ ဘယ်လိုလုပ် မွေးမှာလဲ”
ထိုအခါ ကိုဖိုးထောင်က ဖုန်းထဲမှ သတင်းအချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ဆက်လက် ရှင်းပြရင်း စိတ်တက်ကြွစွာဖြင့် ပြန်လည်တုံ့ပြန်လိုက်သည်။
“ဒါကြောင့် သိပ္ပံပညာရှင် ခေါ်တာပေါ့ ဦးချစ်ကောင်းရဲ့။ သူတို့က RAS (Recirculating Aquaculture System) ဆိုတဲ့ ရေလည်ပတ်စနစ်ကို သုံးတာ။ ရေကို ၁၀ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ် ဝန်းကျင်ပဲ ရှိအောင် အမြဲအေးနေအောင် လုပ်ထားတာ။ အဲဒီ ရေအေးအောင် လုပ်ဖို့ကိုလည်း PTT LNG ကုမ္ပဏီရဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ထုတ်လုပ်မှုကနေ ထွက်လာတဲ့ စွန့်ပစ်အအေးဓာတ် (Residual Cooling Energy) ကို ယူသုံးတာတဲ့။ ကုန်ကျစရိတ် သက်သာအောင်လို့”
မောင်တူးသည် နားမလည်သကဲ့သို့ မျက်မှောင်ကုတ်လျက် ခေါင်းကို ကုတ်လိုက်ပြီးနောက် –
“နေပါဦး… RAS ဆိုတာ ရေလှည့်သုံးတာ ဟုတ်ပြီ။ စွန့်ပစ်အအေးဓာတ်ဆိုတာက ဘာလဲ။ တို့ကန်တွေမှာ မိုးသည်းရင် ရေလျှံတာပဲ သိတယ်။ ရေအေးအောင် လုပ်ဖို့ဆိုတာ တို့တွံတေးမှာ ဘယ်လိုလုပ်မလဲ” ဟု မေးမြန်းလိုက်သည်။
ကိုဖိုးထောင်သည် မျက်မှန်ကို ပင့်တင်ရင်း ပညာတတ်ကြီးတစ်ဦး၏ လေသံဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ပြောကြားလိုက်သည်။
“ဒါကြောင့် ငါက စဉ်းစားထားတာပေါ့။ ငါတို့လည်း ‘Made in Twante’ ဆယ်လ်မွန်ငါး ဆိုပြီး ဘာလို့ မလုပ်နိုင်ရမှာလဲ။ သူတို့က ရေချိုမှာ တစ်နှစ်မွေးပြီး ၃-၄ ကီလို ရှိလာရင် ရေငန်မှာ ဆက်မွေးတာ။ ငါတို့ တွံတေးမှာလည်း ရေချိုအရင်းအမြစ် ပေါမှပေါ”
“အေးလေ… အအေးဓာတ်ကို ဘယ်ကရမှာလဲ ကိုဖိုးထောင်ရဲ့။” ဟု မောင်တူးက ထပ်မံ မေးမြန်းပြန်သည်။
ထိုအခါ ကိုဖိုးထောင်က –
“ညံ့လိုက်တာ မောင်တူးရာ။ ထိုင်းက LNG စက်ရုံက အအေးဓာတ် သုံးရင်၊ ငါတို့က လမ်းထိပ်က ကံကောင်း ရေခဲစက်က စွန့်ပစ်ရေခဲတုံးတွေကို သုံးမှာပေါ့! ပြီးတော့ ကန်ဘေးက ငါးခြောက်လုပ်ငန်းနဲ့ ငါးပိချက်တဲ့ နေရာက ထွက်တဲ့ လေအေး (အို… လေအေးတော့ မဟုတ်ဘူး၊ အနံ့) တွေကို… အဲ… မဟုတ်ပါဘူး၊ ရေခဲစက်က ရေခဲတုံးတွေကို ကန်ထဲ ပုံးလိုက်သွန်ချရင် ၁၀ ဒီဂရီ မကဘူး၊ ဝ ဒီဂရီတောင် ဖြစ်သွားနိုင်တယ်” ဟု ပြန်လည် ပြောဆိုလေသည်။
ဦးချစ်ကောင်းက စိတ်ပျက်လက်ပျက်ဖြင့် ရယ်မောလိုက်ပြီးနောက် –
“မင်းရေခဲတုံးတွေ ကန်ထဲ ပုံးလိုက်သွန်ချလိုက်ရင် ကုန်မယ့် ပိုက်ဆံနဲ့ဆိုရင် နော်ဝေးကနေ ဆယ်လ်မွန်ငါး အရှင်အတိုင်း လေယာဉ်ပျံနဲ့ မှာစားတာကမှ ပိုသက်သာဦးမယ် ဖိုးထောင်ရဲ့” ဟု ဆိုလေတော့သည်။
“ပြီးတော့ စဉ်းစားဦး…” ကိုဖိုးထောင်က လက်မလျှော့ဘဲ ဆက်လက်ပြောကြားလိုက်သည်။ “အခု တို့ကန်တွေထဲမှာ ငါးမြစ်ချင်း၊ ငါးခေါင်းပွ၊ ငါးကြင်းဖြူ၊ ငါးမျက်ဆန်းနဲ့ တီလားဗီးယားတွေကို ရောနှောမွေးတဲ့ Polyculture စနစ် သုံးနေတာ မဟုတ်လား။ အဲဒီထဲကို ဆယ်လ်မွန်ငါးပါ ထည့်လိုက်မယ်”
“ဟာ… ဖြစ်ပါ့မလား ကိုဖိုးထောင်” မောင်တူးက စိုးရိမ်တကြီးဖြင့် ဝင်ရောက်ပြောဆိုသည်။ “တို့ ငါးမြစ်ချင်းတွေက ဖွဲနုနဲ့ ပဲဖတ်ပဲ စားတာ။ ဆယ်လ်မွန်ငါးက ရေခဲရေထဲမှာ နေပြီး အဆင့်မြင့် အသင့်စား ငါးစာတောင့် (Floating Pellets) တွေ စားတာ။ တကယ်လို့ ကန်ထဲ အတူတူထားရင် ငါးမြစ်ချင်းတွေက ချမ်းလွန်းလို့ အနာရောဂါတွေ ထကုန်မှာပေါ့။ တီလားပီးယား တွေဆိုရင် လည်း ရေခဲတုံးတွေကြားထဲ တုန်နေကြမှာ”
“အေးလေ…” ဦးချစ်ကောင်းကလည်း ထောက်ခံပြောဆိုသည်။ “ပြီးတော့ မိုးရာသီ ရေကြီးလို့ ကန်လျှံရင် အဲဒီ ဆယ်လ်မွန်ငါးတွေ တွံတေးတူးမြောင်းထဲ မျောပါကုန်ဦးမယ်။ ရန်ကုန်က အအေးခန်းစက်ရုံတွေကို ပို့ဖို့ နေနေသာသာ၊ လမ်းထိပ်က ငါးခြောက်လှန်း တဲ့ အဒေါ်ကြီးတွေဆီ ရောက်ပြီး ‘ဆယ်လ်မွန်ငါးခြောက်’ ဖြစ်ကုန်လိမ့်မယ်။”
အလုပ်သမားများအားလုံးက ကန်ထဲတွင် တုန်တုန်ယင်ယင်ဖြင့် ကူးခတ်နေမည့် ဆယ်လ်မွန်ငါးများနှင့် အအေးဒဏ်ကြောင့် အာခေါင်များခဲနေမည့် ငါးမြစ်ချင်းများကို တွေးတောကာ တဟားဟား ရယ်မောကြလေတော့သည်။ ကိုဖိုးထောင်သည် ၎င်း၏ဖုန်းကို သိမ်းဆည်းရင်း သက်ပြင်းချလိုက်သည်။
“ကဲ… ထိုင်းကတော့ အအစားအစာ လုံခြုံစိတ်ချရမှု ရှိအောင်ဆိုပြီး ‘Made in Thailand’ ဆယ်လ်မွန်ငါးကို စျေးသက်သက် သာသာနဲ့ စားရတော့မယ်။ ငါတို့လည်း အိပ်မက်ပဲ မက်မနေကြနဲ့ဦး။ တကယ်လို့ GAP (ခေတ်မီမွေးမြူရေးစနစ်) ကို စနစ်တကျ ကျင့်သုံးရင် တို့တွံတေးကလည်း နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ဖြစ်လာမှာ။ အခုတော့… လာကြစမ်းပါဦး မောင်တူးရာ၊ လမ်းထိပ်က ငါးကန်အမှတ် (၅) ဆီ ဖွဲနုနဲ့ ပဲဖတ်သွားကျွေးရအောင်။ ဆယ်လ်မွန် မွေးဖို့ကတော့ လောလောဆယ် ကံကောင်း ရေခဲစက်က အကြွေးအရင်ဆပ်နိုင်မှ စဉ်းစားကြတာပေါ့!”
အလုပ်သမားများအားလုံး ရယ်မောရင်း တွံတေး၏ နေဝင်ဆည်းဆာ အလှအောက်တွင် ပုံးများကိုယ်စီဆွဲကာ ငါးမြစ်ချင်း ကန်များဆီသို့ ဦးတည်လျှောက်လှမ်းသွားကြပါတော့သည်။
Headline: Thai scientists successfully bred cold-water salmon using liquid natural gas waste energy
Source: Nation Thailand
တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၃၁)
စကြဝဠာ၏ ပါဆယ်ထုပ်
ရန်ကုန်မြို့၏ ပူအိုက်စွတ်စိုပြီး ရနံ့သင်းပျံ့နေသော လက်ဖက်ရည်ဆိုင်လေးတစ်ခုအတွင်း၌ ခေတ်သစ်တွေးခေါ်ပညာရှင်ကြီး နှစ်ဦး ရှိနေကြသည်။ ၎င်းတို့သည် တက္ကသိုလ်ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ထားကြသည်မဟုတ်ဘဲ ဝတ်ဆင်ထားသည်မှာ Foodpanda ၏ နီရဲသော ဂျာကင်နှင့် Grab ၏ စိမ်းစိုသော နိုင်လွန်ချပ်ဝတ်တန်ဆာများသာ ဖြစ်သည်။ ရှေ့မှ ဖန်ခွက်ငယ်များထဲတွင်မူ နို့ဆီများ ပျော်ဝင်နေသော လက်ဖက်ရည်ချိုချိုများမှာ ဒုံးပျံတစ်စင်း၏ စက်အင်ဂျင်ဝတ်ဆံများကဲ့သို့ ငွေ့ငွေ့လေး ဝေနေကြ၏။
ဂျာကင်နီနှင့် အသိပညာရှင် ကိုစိုးကြီးသည် သူ၏ တောက်ပသော ဟန်းဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို စိုက်ကြည့်ရင်း ကမ္ဘာကြီး ပြောင်းလဲတော့မည့် မဟာကံကြမ္မာကို သတိပြုမိကာ မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားခဲ့သည်။
“ကိုကျော်စွာ… ဟောဒီကို ကြည့်စမ်းပါဦးဗျာ၊” ဟု ကိုစိုးကြီးက သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၏ လေးနက်မှုကို ခံစားရသလို အသံတုန်တုန်ယင်ယင်ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။ “ကျုပ်တို့ဟာ ကမ္ဘာအေးဘုရားလမ်းရဲ့ ရွှံ့ဗွက်အိုင်တွေ၊ လမ်းချိုင့်ခွက်တွေကို ဆိုင်ကယ်နဲ့ ဖြတ်သန်းပြီး ဒီလောကရဲ့ အတော်ဆုံး ပို့ဆောင်ရေးသမားတွေလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထင်နေခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ အခု ဂျပန်ရဲ့ JAL လေကြောင်းလိုင်းက ispace ဆိုတဲ့ နက္ခတ်တာရာ နည်းပညာအဖွဲ့အစည်းကြီးနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ကျုပ်တို့ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ကြိုးပမ်း အားထုတ်မှုတွေကို ဖုန်မှုန့်လို ဖြစ်သွားစေမယ့် မဟာလုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုကို စတင်လိုက်ပြီဗျ။”
ဂျာကင်စိမ်း ဂိုဏ်းဝင်ကြီး ကိုကျော်စွာသည် ရန်ကုန်မြို့၏ မိုးရာသီ သုံးနှစ်တိတိကို စက်ဘီးလေးဖြင့် ကြံ့ကြံ့ခံ ကျော်ဖြတ် လာခဲ့သည့် ဝါရင့် တစ်ဦးပီပီ ရေနွေးကြမ်းကို တည်ငြိမ်စွာ တစ်ငုံသောက်လိုက်ပြီး အနုပညာဆန်ဆန် တဟက်ဟက် ရယ်မောလိုက်သည်။
“ရှင်းရှင်းပြောစမ်းပါ ညီနောင်ရာ” ဟု ကိုကျော်စွာက ဆိုသည်။ “တိုကျိုကနေ ရန်ကုန် လမ်းမတော် အလယ်ကောင်ကို တိုက်ချင်းပစ် ဒုံးပျံနဲ့ ပါဆယ်တွေ လှမ်းပို့တော့မလို့လား။”
“ထိုထက်မက ပို၍ ကြီးမြတ်ပါပေတယ်!” ဟု ကိုစိုးကြီးက နေရောင်အောက်တွင် မမြင်ရသော အာကာသဟင်းလင်းပြင်ကြီးရှိရာ ကောင်းကင်ယံသို့ လက်ညှိုးထိုးရင်း ကြွေးကြော်လိုက်သည်။ “သူတို့ သွားမှာက လကမ္ဘာ (Moon) ပေါ်ကိုဗျ! ARGO Trans-Lunar Heritage Project တဲ့။ ကျုပ်တို့ ဒီမှာ ပန်ကာအောက်ထိုင်နေတဲ့အချိန်မှာပဲ ဒီကနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်နေ့မှာ အော်ဒါနေရာ (Slot) တွေ စရောင်းနေပြီ။ လာမယ့် ၂၀၂၈ ခုနှစ်ကျရင် ဟိုးအာကာသ ဝေဟင်ပြာထဲကို လွှတ်တင်တော့မှာဗျ”
လပေါ်မှာ ထာဝရ သိမ်းဆည်းထားပေးဖို့
ကိုကျော်စွာသည် ထိုင်ခုံနောက်ကျောကို မှီချလိုက်ပြီး သမိုင်းအမှန်ဝါဒီတစ်ဦး၏ သံသယမျက်ခုံးများဖြင့် တွေးတော နေတော့ သည်။ သူသည် သူ၏ ဦးထုပ်သိုင်းကြိုးကြားမှ မေးစေ့ကို ကုတ်လိုက်ရင်း—
“လပေါ်ကို ဟုတ်လား…” ကိုကျော်စွာက ရေရွတ်သည်။ “အဲဒီ ဖုန်တထောင်းထောင်းနဲ့ ဆိတ်ငြိမ်တဲ့ တောနက်ကြီးထဲမှာ ဘယ်သူက ဝက်သားတုတ်ထိုးနဲ့ မုန့်ဟင်းခါး မှာစားလို့လဲဗျာ။ တကယ်လို့ လပေါ်က ကော်စတန်မာ (Customer) က ဖုန်းမကိုင်ရင် ပို့တဲ့သူက လေဟာနယ်ထဲမှာ လမ်းပျောက်ပြီး ‘အော်ဒါလေး လက်ခံပေးပါဦး’ လို့ အော်ဟစ်ငိုကြွေးနေရမှာလား”
“သင်သည် သူတို့၏ စာပေဆန်သော မဟာရည်မှန်းချက်ကို နားမလည်သေးပါတကား” ဟု ကိုစိုးကြီးက အချစ်မော်ကွန်း ဆရာတစ်ဦး ကဲ့သို့ မျက်ဝန်းများ တောက်ပလျက် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပေးသည်။ “သူတို့ ပို့မှာက ပုပ်သိုးလွယ်တဲ့ မုန့်ဟင်းခါး ဖတ်တွေ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ကျုပ်တို့ ကမ္ဘာကြီးက ရာသီဥတုတွေလည်း ပျက်၊ တိုင်ဖွန်းမုန်တိုင်းတွေလည်း တိုက်၊ စစ်ပွဲတွေနဲ့ ကယောက်ကယက် ဖြစ်နေတယ် မဟုတ်လား။ ဒါကြောင့် JAL က လကမ္ဘာရဲ့ ငွေရောင်သဲပြင်ပေါ်မှာ သမိုင်းဝင် ဘဏ်တိုက်ကြီးတစ်ခု ဆောက်မလို့ဗျ။ ကမ္ဘာမြေကြီး ပျက်စီးသွားရင်တောင် လူသားတွေရဲ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်တွေ၊ ကုမ္ပဏီတွေရဲ့ အမှတ်တရပစ္စည်းတွေကို လပေါ်မှာ ထာဝရ သိမ်းဆည်းထားပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်”
ကိုကျော်စွာ၏ မျက်နှာသည် လေးနက်သော သဘောပေါက်မှုဖြင့် နူးညံ့သွားသည်။ “သြော်… အာကာသ အဝေးပြေး ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း (Space Cargo) ပေါ့လေ။ ဒါနဲ့ အဲဒီ သမိုင်းဝင် ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်လိုယာဉ်မျိုးနဲ့ သယ်မှာလဲ”
“သူတို့က Möbius Ark လို့ခေါ်တဲ့ သေတ္တာလေးကို အထူးပြုလုပ်ထားတယ်ဗျ” ဟု ကိုစိုးကြီးက လက်ဝါးနှစ်ဖက်ဖြင့် အရွယ်အစားကို တိုင်းတာပြသည်။ “အလျား၊ အနံ၊ အမြင့် 20 cm × 20 cm × 10 cm သာရှိတဲ့ သေတ္တာလေးပေါ့။ JALUX ရဲ့ ပန်းပဲဆရာကြီးတွေက လကမ္ဘာရဲ့ အလွန်အေးမြတဲ့ ညဉ့်နက်ပိုင်းဒဏ်ကို ခံနိုင်အောင် လုပ်ထားတာ။ အဲဒါကို ကီလိုဂရမ် ၂၀၀ အထိ သယ်နိုင်တဲ့ APEX-X Lander လို့ခေါ်တဲ့ လဆင်းယာဉ်ကြီးပေါ် တင်သွားမှာဗျ”
ပစ္စည်းရောက်ရှိကြောင်း သက်သေ
လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အတွင်း၌ တိတ်ဆိတ်မှုတစ်ခု စိုးမိုးသွားသည်။ နို့ဆီဘူး ခေါက်သံသည်လည်း အဝေးသို့ လွင့်ပြယ်သွား သယောင်။
“ဒါနဲ့ ကိုစိုးကြီး…” ကိုကျော်စွာက လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သောအသံဖြင့် မေးလိုက်သည်။ “အဲဒီ အာကာသ ပို့ဆောင်ရေးသမားက ပစ္စည်းအော်ဒါ အောင်မြင်စွာ ပို့ဆောင်ပြီးကြောင်း တိုကျိုက တရားရုံးချုပ်ကြီးကို ဘယ်လို သက်သေပြမှာလဲ။ ကျုပ်တို့ လောကမှာတော့ ပစ္စည်းကို အိမ်ရှေ့တံခါးမှာ ချထားပြီး ဓာတ်ပုံ (Proof of Delivery) ရိုက်ပြရတယ်၊ မဟုတ်ရင် အပတ်စဉ် ဘောနပ်စ်အဖြတ်ခံရမှာလေ။”
“စကြဝဠာရဲ့ ဥပဒေကလည်း ရန်ကုန်မြို့ထဲက ဥပဒေအတိုင်းပါပဲ ကိုကျော်စွာရာ!” ဟု ကိုစိုးကြီးက ဝမ်းသာအားရ ပေါင်ကို ပုတ်ရင်း အော်လိုက်သည်။ “အဲဒီ လဆင်းယာဉ်ကြီး လမျက်နှာပြင်ပေါ်ကို ခြေချလိုက်တာနဲ့ အလိုအလျောက် ကင်မရာမျက်လုံး ပွင့်လာပြီး Möbius Ark သေတ္တာလေးကို အာကာသဟင်းလင်းပြင်ကြီးနဲ့ တွဲပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်မှာဗျ။ ပြီးရင် အဲဒီဓာတ်ပုံကို မိုင်ပေါင်း သိန်းချီဝေးတဲ့ ကမ္ဘာမြေဆီ လှမ်းပို့ပြီး ‘ပစ္စည်းရောက်ပါပြီ’ လို့ သက်သေပြမှာဗျ”
ကိုကျော်စွာသည် မတ်တတ်ရပ်လိုက်ပြီး သူ၏ ဂျာကင်စိမ်းကို စစ်မြေပြင်သို့ ထွက်ခွာတော့မည့် စစ်သူရဲတစ်ဦးကဲ့သို့ ပြင်ဆင် ဝတ်ဆင်လိုက်သည်။ သူ့ဖုန်းမှ အော်ဒါတက်သံသည် လမ်းနှစ်လမ်းအကွာရှိ ကြက်ကြော်ဆိုင်မှ ခေါ်ယူသံ ဖြစ်သည်။
“မွန်မြတ်တဲ့ သမိုင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ပဲကွာ” ဟု ကိုကျော်စွာက နောက်ဆုံးအကြိမ် ကောင်းကင်ယံကို မော့ကြည့်ရင်း နိဂုံးချုပ် လိုက်သည်။ “အနည်းဆုံးတော့ လပေါ်မှာ ယာဉ်ထိန်းရဲတွေ ဖမ်းတာလည်း မရှိဘူး၊ ရေကြီးတာလည်း မရှိဘူး၊ ပစ္စည်းသွား ပို့တဲ့အချိန် ဖုန်းလိုင်းပိတ်ထားတဲ့ ကော်စတန်မာလည်း ရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ငါ့ကို ကမ္ဘာမြေကြီးက ခေါ်နေပြီ။ အော်ဒါအသစ် ရပြီဗျို့”
“သွားပါတော့… အာကာသမြင်းစီးသူရဲကြီးရာ” ဟု ကိုစိုးကြီးက ရေနွေးကြမ်းကို သောက်ရင်း ဆိုလိုက်သည်။ “ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ ကားပိတ်တဲ့ လမ်းမတွေဆီသို့ ထွက်ခွာပါတော့…” ဟု ရသမြောက်စွာ နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
Headline: Japan Airlines teamed up with an aerospace firm to deliver memory boxes to the moon
Source: Japan Airlines Press Release / KYODO NEWS
