The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

thecorner_editor

အမေရိကန်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက နောက်ထပ် စစ်ပွဲမျက်နှာစာ

အီရတ်နိုင်ငံအပေါ်  ဩဇာလွှမ်းမိုးနိုင်ရေးအတွက် အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ ယှဉ်ပြိုင် အားထုတ် နေကြတယ်လို့ နိုင်ငံတကာ အကဲခတ်သူတွေက သုံးသပ်ထားကြတာတွေ့ရတယ်။ စာရှုသူ အားလုံး သိကြတဲ့အတိုင်း အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ဟာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် အပြင်းအထန် ယှဉ်ပြိုင်နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာ အီရတ်နိုင်ငံ ပိုင်နက်အတွင်းမှာ နှစ်နိုင်ငံအကြား နောက်ထပ် ပြိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာနေတာ တွေ့ရတယ်။ စာရွက်စာတမ်းတွေအရတော့ အမေရိကန်က အသာစီးရနေပုံပဲ။ အီရတ်ဝန်ကြီးချုပ်အသစ် ‘အလီ အယ်လ်-ဇိုင်ဒီ’ ဟာ သူ့ရဲ့  ပထမဆုံးနိုင်ငံခြားခရီးစဉ်အတွက် အီရန်ထက် ဝါရှင်တန်ကို သွားဖို့ ဦးစားပေး ရွေးချယ်ခဲ့တာတွေ့ရတယ်။ အရင်က ရှီအာ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ နဲ့ မတူဘဲ မစ္စတာ ဇိုင်ဒီဟာ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင် တစ်ဦးမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရနဲ့ ကန်ထရိုက်စာချုပ်တွေ ချုပ်ဆိုပြီး […]

အမေရိကန်အတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းက နောက်ထပ် စစ်ပွဲမျက်နှာစာ Read More »

စင်္ကာပူ မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့် ဘာလဲ၊ ဘယ်လဲ

ဒီမိုကရေစီ နဲ့ မီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ဟာ ဒွန်တွဲလို့ နေတယ်။ မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်မရှိဘဲ ဒီမိုကရေစီ ရှိတယ်လို့ ပြောလို့မရဘူးလို့ ဆိုကြပါတယ်။ အာဏာရှင် နိုင်ငံတွေမှာကတော့ ရှင်းတယ်။ မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့် မရှိဘူး။ သတင်းအချက်အလက် တိုင်းဟာ အစိုးရ အာဘော်ပဲ။ မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့် မရှိသလို လွတ်လပ်တဲ့ မီဒီယာတွေလည်း မရှိဘူး။ သိပ်မကြာသေးခင်က စင်္ကာပူတရားရုံး တစ်ရုံးက နာမည်ကျော် Bloomberg သတင်းဌာနကို အသရေ ဖျက်မှုနဲ့ လျော်ကြေး စင်္ကာပူဒေါ်လာ (၄၆၀၀၀၀) ပေးဖို့ အမိန့်ထုတ်လိုက်တယ်။ ဒီအမှုမှာ တရားလို တွေက စင်္ကာပူ ဝန်ကြီးနှစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ရှန်မူဂမ် နဲ့ တန်ဆီးလန်တို့ပါ။ ရှန်မူဂမ်က အမျိုးသား လုံခြုံရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး ဝန်ကြီးနဲ့ တရားရေးဝန်ကြီးဟောင်းဖြစ်ပြီး

စင်္ကာပူ မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့် ဘာလဲ၊ ဘယ်လဲ Read More »

USAID မုန်တိုင်းအပြီး တစ်နှစ်အကြာ

The Economist magazine ပါ Dana Zartner ၏ ဆောင်းပါးကို ထုတ်နုတ် ပြန်ဆိုသည်။ အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ဘတ်ဂျက်ဖြတ်တောက်မှုအပြီး ငါးလအကြာ ၂၀၂၅ခုနှစ် ဇွန်လမှာ ဖနွမ်းပင်အခြေစိုက် အမေရိကန်သံရုံး အဖွဲ့ဟာ ကမ္ဘောဒီးယား အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံ နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘောဒီးယား ဘက်က စိတ်ညစ်နေကြပါတယ်။ ရှုပ်ထွေးတဲ့ သမိုင်းတစ်လျှောက် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးဟာ ကောင်းလိုက် ဆိုးလိုက်ဖြစ်နေပေမယ့် အခုလို ဘာသတင်းစကားမှ မပေးဘဲ အကူအညီတွေကို ရုတ်တရက် ရပ်ပစ်လိုက်တာမျိုးတော့ အရင်က မရှိခဲ့ဘူးပါ။ ကမ္ဘောဒီးယား မှာရှိတဲ့ အမေရိကန် အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ယောက်က “ကမ္ဘောဒီးယား အရာရှိတွေက အဓိကအလှူရှင်ဖြစ်တဲ့ USAID ရဲ့ အကူအညီတွေ ရပ်တန့်မှုကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ကမ္ဘောဒီးယား ဖွံ့ဖြိုးရေးစီမံကိန်းတွေအတွက် အခက်အခဲ တွေကို

USAID မုန်တိုင်းအပြီး တစ်နှစ်အကြာ Read More »

ပိုမိုအရေးပါလာသည့်ပနားမားတူးမြောင်း

တူးမြောင်းနှင့်ဆက်စပ်သောစိန်ခေါ်မှုများအမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ရောက်လာ အခု၂၀၂၆ခုနှစ်အတွင်း  ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ အီရန်နိုင်ငံနဲ့စစ်ဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ပထမဆုံး ဟောမုဇ် ရေလက်ကြားကို ပိတ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကတော့ ကမ္ဘာ့တခြားဘက်မှာ ခပ်မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တယ်။ အတ္တလန္တိတ်နဲ့ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာနှစ်ခုကိုဆက်သွယ်ထားပြီး ကီလိုမီတာ ၈၀ ရှည်လျားသည့် ရေလမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ပနားမားတူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းပြီး ကူးသန်း သွားလာလိုကြတဲ့ “ဝယ်လိုအား”ဟာ တစ်နေ့ကို တူးမြောင်းကိုဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်တဲ့ အမြင့်ဆုံး ပမာဏ ၃၆ စင်း ကနေ အစင်း ၄၀ အထိ တစ်ဟုန်ထိုး တိုးတက်လာခဲ့တယ်။ ရေနံဝယ်ယူသုံးစွဲနေကြရတဲ့ နိုင်ငံအတော်များများဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံရဲ့စွမ်းအင်ကိုဝယ်ယူသုံးစွဲရေးဘက်ကိုဦးလှည့်လာကြတာမို့ လောင်စာဆီတွေ တင်ဆောင်လာပြီးတူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းတဲ့သင်္ဘောအရေအတွက်ဟာ  အတော်ကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် တိုးမြင့်လာခဲ့တယ်။ LNG ခေါ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (Liquified Natural Gas) ကုန်စည်တင်တဲ့  သင်္ဘောအရေအတွက်တူးမြောင်းကိုဖြတ်သန်းတာဟာ အရင်နှစ်ဧပြီလကနဲ့ယှဉ်ရင် အခုနှစ်

ပိုမိုအရေးပါလာသည့်ပနားမားတူးမြောင်း Read More »

ညီအစ်ကိုမသိတသိ ကမ္ဘာကြီးနှင့် လမ်းပြ မီးအိမ်ရှင် နှစ်ဦး

ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာ မြန်မာသံအမတ်ကြီး ဦးအောင်သန့်ကို သတိရမိပါတယ်။ သံအမတ်ကြီးက ကိုဗစ်ကာလ မတိုင်ခင် အတော်စောစောကတည်းက ပြောခဲ့တာပါ။ “ဒီကနေ့ ကမ္ဘာကြီးက ပထမကမ္ဘာစစ်နဲ့ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြားက ကြားကာလနဲ့ တူနေတယ်ကွ။ နိုင်ငံတကာ စနစ်ဟောင်းက ပြိုကျသွားပြီ၊ စနစ်သစ်ကလည်း ပီပီပြင်ပြင်မရှိ။ တတိယ ကမ္ဘာစစ် တောင် ဖြစ်သွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ” တဲ့။ ဟုတ်ပါ တယ်။ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာကြီးဟာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ကုလသမဂ္ဂကို ဗဟိုပြုတဲ့ နိုင်ငံတကာ စနစ်ဟောင်းက ပြိုကျနေပေမယ့် စနစ်သစ်က ဘယ်ဆီနေမှန်းမသိ၊ မရေမရာ လမ်းပျောက်နေတဲ့ ကာလပါ။ ညီအစ်ကို မသိတသိ ကမ္ဘာကြီးလို့ ပြောရမှာပါ။ ဒီလိုကာလမှာ နိုင်ငံငယ်နဲ့ နိုင်ငံလတ်တွေအတွက် အနာဂတ် ခြေလှမ်းဟာ မှန်းဆဖို့ ခက်ခဲသလို အန္တရာယ်လည်း များလှပါတယ်။ အားပြုရမယ့်

ညီအစ်ကိုမသိတသိ ကမ္ဘာကြီးနှင့် လမ်းပြ မီးအိမ်ရှင် နှစ်ဦး Read More »

အမှတ် (၁၀) ဒေါင်းနင်းလမ်းမှ ကြောင်လယ်ရီပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ

လာရီက နောက်တက်လာမယ့် ဝန်ကြီးချုပ်သစ် အန်ဒီ ဘန်ဟန်ကို သင်ခန်းစာ တစ်ခု နှစ်ခုလောက်တော့ သင်ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။  ဝက်စ်မင်စတာ နိုင်ငံရေးလောကထဲမှာတော့ သူ့ကို အတ္တကြီးပြီး နယ်မြေလုတတ်သူလို့ လူသိ များကြတယ်။ ဝန်ကြီး တစ်ယောက်က ဆိုရင် သူ့ကို “ကောင်ရှုပ်ကလေး” လို့တောင် ခေါ်ခဲ့ ဖူးတယ်။ ဗြိတိသျှ ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ အမှတ် (၁၀) ဒေါင်းနင်းလမ်း နေအိမ်မှာ”ဝန်ကြီးချုပ်ရုံးရဲ့ ကြွက်ဖမ်းအရာရှိချုပ်” ဆိုတဲ့ တရားဝင်ဘွဲ့ထူးကို ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ လာရီ (Larry) ဆိုတဲ့ ကြောင်ကြီးဟာ အခုဆိုရင် ဒီရာထူးမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတာ သက်တမ်း ၁၅ နှစ်ရှိနေပြီ။  အခုဆိုရင် ခြောက်ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ် နဲ့ ဖြတ်သန်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလည်း ခုနစ်ယောက်မြောက် ဝန်ကြီးချုပ်ကို ကြောင်တို့ရဲ့ ထုံးစံနဲ့

အမှတ် (၁၀) ဒေါင်းနင်းလမ်းမှ ကြောင်လယ်ရီပေးတဲ့ သင်ခန်းစာ Read More »

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့

တိုတိုထွာထွာ မှတ်စရာ (၃၂) စာရေးဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ သမိုင်းပေးတာဝန် ဆရာကြီး ဒေါင်းနွယ်ဆွေရဲ့ “စာဆိုဟူသည်ကား” ကဗျာဟာ စာရေးဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ ကျင့်ဝတ်နဲ့ သမိုင်းပေးတာဝန်ကို အလွန်လေးနက်စွာ မီးမောင်းထိုးပြထားတဲ့ ဂန္ထဝင်ကဗျာတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါတယ်။ စာဆိုဟူသည်ကားကညစ်တစ်လက်ပေတစ်ရွက်ဖြင့်အသက်စတေးခဲ့ကြသည်။ သမိုင်းပေးတာဝန်မြတ်ကျေပွန်သည်လူချွန်စာဆိုတော်ပေတကား။ ကလောင်တစ်လက်မင်တစ်စက်ဖြင့်စာဖျက်ပေဖျက်အဆိပ်တက်၏။ သမိုင်းပေးတာဝန်မကျေပွန်ကလူလွန်လူညံ့သာတကား။ ဒေါင်းနွယ်ဆွေ မျက်ရည်၊ သွေး နှင့် ကညစ်ရာဇဝင် ရှေးခေတ်က ကဗျာဆရာ၊ စာဆိုတော်ကြီးတွေဆိုတာ အခုခေတ်လို လေအေးပေးစက်တဖြူးဖြူး၊ ကော်ဖီမွှေးမွှေး တစ်ခွက်နဲ့ လက်တော့ပ် (Laptop) ကီးဘုတ်ကို သာသာယာယာ နှိပ်ရိုက်ပြီး စာထိုင်ရေးခဲ့ကြတာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့ခေတ်က စာရေးခြင်းအတတ်ပညာဆိုတာ သက်သောင့်သက်သာရှိတဲ့ အလုပ်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ရော စိတ်ဝိညာဉ်ပါ ရင်းနှီးပေးဆပ်ရတဲ့ ကျောက်မီးသွေးတွင်းတူးရသလို ပင်ပန်းလွန်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုပါ။ မှောင်ပျပျ ဆီမီးအလင်းရောင်အောက်မှာ ပေရွက်ချောချောပေါ် ကညစ်ချွန်ချွန်နဲ့ အားရပါးရ

ကာရန်မညီ တေးမပီလည်း ဤစာကို ရေးချင်လို့ Read More »

လုပ်ငန်းခွင်ဆက်ဆံရေး

အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို စီမံခန့်ခွဲနေရသူတွေအနေနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဆက်ဆံရေးကို အလေးဂရုပြုဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုတာမျိုးက ရည်မှန်းချက်၊ ဦးတည်ချက်တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုထက်ပိုတဲ့ လုပ်ငန်း တာဝန်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့အတွက် လူအမျိုးမျိုးစိတ်အထွေထွေနဲ့စုပေါင်းဖွဲ့စည်းထားတာမို့ ဆက်ဆံရေး ပြဿနာ တွေကလည်း အမျိုးမျိုးရှိနေတတ်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာပေါ်ပေါက်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို နည်းမှန်လမ်းမှန်နဲ့ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းမပေးနိုင်ဘူးဆိုရင် ဒါမှမဟုတ် ပြဿနာကြီးကြီးမားမား ပေါ်ပေါက်မလာဖို့အတွက် ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းနည်းတွေ၊ ကြိုတင် ကာကွယ်နည်းတွေ ရှိမထားဘူး ဆိုရင် အခြေအနေတွေ ဆိုးကုန်နိုင်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းခွင်ဆက်ဆံရေးဆိုတာ အဓိကအားဖြင့်တော့ အလုပ်ရှင်-အလုပ်သမား ဆက်ဆံရေးပေါ့။ အလုပ်သမား ဆိုတာကတော့ ရှင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အလုပ်ရှင်ဆိုတဲ့ နေရာမှာ တရားဝင်ပိုင်ဆိုင်ခွင့် အခွင့်အာဏာ ရှိတဲ့ပိုင်ရှင်၊ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ ဒါမှမဟုတ် တည်ထောင်သူ တစ်ယောက်တည်းကို ကြည့်လို့မရပါဘူး။ ပိုင်ရှင့်ကိုယ်စား စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့သူတွေကလည်း အလုပ်ရှင် ရှုထောင့်ကနေရှုမြင်သုံးသပ်

လုပ်ငန်းခွင်ဆက်ဆံရေး Read More »

ကမ္ဘာဖလားပြိုင်ပွဲအတွင်းက နှစ်ခြမ်းကွဲနေတဲ့ကမ္ဘာကြီး

ယခု စာရေးနေတဲ့အချိန်မှာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ၏ အုပ်စုပွဲစဉ်များ နှစ်ပွဲစီကစားပြီးနေပါပြီ။ သို့ဖြစ်၍ အုပ်စုတက်ရေး အတွက် ကြိုးစားရမည့်အသင်းများလည်းရှိလာပြီးဖြစ်သလို အုပ်စုတက်ပြီးအသင်း များလည်း ထွက်ပေါ်နေပေ၏။ အမေရိကန် ၊ ကနေဒါ နှင့် မက္ကဆီကို တို့ သုံးနိုင်ငံပူးတွဲကျင်းပသည့် ဤပြိုင်ပွဲကြီးတွင် အိမ်ရှင်နိုင်ငံများကလည်း အုပ်စုအဆင့်မှလွန်မြောက်ရန်အခြေအနေကောင်းနေပါသည်။ ဘောလုံးအင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်သည့် ဘရာဇီး၊ ပြင်သစ်၊ အာဂျင်တီးနား၊ စပိန်၊ နယ်သာလန်၊ ဂျာမနီ၊ အင်္ဂလန်၊ ပေါ်တူဂီ တို့သည်လည်း အခြေအနေက စိုးရိမ်စရာမရှိ၍ ရှုံးထွက် ပွဲစဉ်များတွင် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ပွဲစဉ်များ တွေ့ရပေလိမ့်မည်။ တစ်ခု ထူးခြားသည်က အာရှမှ တောင်ကို ရီးယားအသင်းနှင့် ဂျပန်အသင်းတို့ပါ အုပ်စုကို ကျော်ဖြတ်ရန် အခြေအနေ ကောင်းနေခြင်းပင်ဖြစ် သည်။ နောက်ထပ် ထူးထူးခြားခြားရှိသည်က ယခုမှ ကမ္ဘာ့ဖလားပွဲ သို့ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်

ကမ္ဘာဖလားပြိုင်ပွဲအတွင်းက နှစ်ခြမ်းကွဲနေတဲ့ကမ္ဘာကြီး Read More »

ကမ္ဘာကျော်များကို ပုံသွင်းယူကြသူများ

သူတို့ တုန်လှုပ်ချောက်ချားသွားနေကြတယ်။ အစဥ်အဆက်က ကမ္ဘာ့ဖလား အကြိတ်အနယ် ပြိုင်ပွဲတွေ အတွင်း ကစားသမားအချင်းချင်း တရားမျှတမှု မရှိသလို ခံစားခဲ့ကြရလို့ အမျက်ဒေါသ ခြောင်းခြောင်းထွက်နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလို စိတ်တွေ ကယောက်ဂယက် ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်မှာ သမိုင်း ကမ္ပည်းတင်မည့် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်ကို ကန်ရမယ့် အချိန်မှာ စိတ်ဓာတ်များ ပြိုလဲသွားခဲ့ကြပြီး ကမ္ဘာကျော် ချန်ပီယံများ ကန်လိုက်သည့် ဘောလုံးက ဂိုးပေါက်နှင့် လွဲချော်သွား ခဲ့ပြီ။ အကောင်းဆုံး ဆိုတဲ့ ဘောလုံးသမားများပင် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲများ၌ အလွဲလွဲအချော်ချော် ဖြစ်တတ်ကြတာ အားလုံး အမြင်။ အကြီးကျယ် အခမ်းနားဆုံး ကစားကွင်းကြီးတွေမှာ သူတို့ဟာ အကောင်းဆုံးကစားသမားများ အဖြစ် နာမည်ကျော်ခဲ့ကြသော်လည်း ထင်သလောက်မဟုတ်ဘဲ နာမည်ကျော် ပုံကြီးချဲ့ခံရမှုကြောင့် ချန်ပီယံ ဖြစ်နေခဲ့ ကြခြင်းဖြစ်ကြောင်း

ကမ္ဘာကျော်များကို ပုံသွင်းယူကြသူများ Read More »