The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

ဇင်လင်း

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို ဖြိုဖျက်နေသူ

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ လူလိမ်လား၊ သမ္မတရာထူးနဲ့ ထိုက်တန်သူ ဟုတ်ရဲ့လား။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဆန်းချိန်ရဲ့ ထူးခြားချက်ကတော့ အမေရိကန်ပြည်သူအများစုကြီးခမျာ ကြီးမားလှတဲ့ နောင်တကို ရင်မှာ ပိုက်မိနေလျက်သား ဖြစ်နေခြင်းပါပဲ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ၂၀၂၄ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ (၄၇) ယောက်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ ကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံရွေးချယ်မိခဲ့တဲ့အတွက် အကြီးအကျယ်မှားကြောင်း သိရှိလာကြပြီးနောက် အတော့်ကို နောင်တရနေကြရပြီ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လတ်တလော ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပြည်တွင်းရေးရာ မူဝါဒပြဿနာတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒအလွဲတွေကို လေ့လာကြည့်ရင် ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖြိုဖျက်ခံနေရတာ ထင်ရှားလာနေတယ်။ လက်သည်တရားခံက တခြားသူမဟုတ်၊ ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ ဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်။ ထရမ့်ရဲ့ ရမ်းကားမှုတွေကြောင့် ဒီမိုကရက်နဲ့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အဓိက နိုင်ငံရေးပါတီကြီး ၂ ခု အကြားမှာလည်း ပဋိပက္ခတွေ […]

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို ဖြိုဖျက်နေသူ Read More »

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လက်ချက်နဲ့ ကွဲအက်စပြုနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီး

အမေရိကန်တွေ သမ္မတရွေးချယ်မှု အမှားဒဏ် တစ်ကမ္ဘာလုံး ခံနေရ ကမ္ဘာကြီးဟာ အသည်းအသန် နာမကျန်းဖြစ်နေပြီ ဖြစ်တယ်။ ပြဿနာခပ်သိမ်းရဲ့ အဓိက လက်သည်ကတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ကို သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့လို့ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ စူပါ-ပါဝါ နိုင်ငံကြီးဖြစ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနဲ့ နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုအတွက် ပဓာနကျတဲ့ ဆုံချက်လိုဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ နိုင်ငံရေး-စီးပွားရေးတည်ငြိမ်မှုဟာ ကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံးအတွက် အရေးပါနေခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ကိုယ်ကျိုးစီးပွား တစ်ခုတည်းကိုသာ ဗဟိုပြုစဉ်းစားတဲ့ ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လို လက်ယာအစွန်း ရောက် ‘အမေရိကန်-ပထမ’ အယူဝါဒသမားကို သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဟာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အမှားကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြ တာဖြစ်တယ်။ အမေရိကန် ပြည်သူတွေက ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ရွေးချယ်ခဲ့တာဖြစ်ပေမယ့် အဲဒီ အမှားရဲ့ ဒဏ်ဟာ လက်ရှိ အခြေအနေမှာ

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လက်ချက်နဲ့ ကွဲအက်စပြုနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီး Read More »

ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ထရမ့်ရဲ့ “အမေရိကန် ပထမဦးစားပေးဝါဒ”

၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာကြီး ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်တော့မည်လား။ နှစ်ရဲ့ အစမှာတင် ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာကြီး ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်တော့မယ်လို့ ဆိုရမယ့် အခင်းအကျင်းတွေ စတင်မြင်နေရ ပြီဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဟာ စဖွင့်ကတည်းက ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲပြဿနာ၊ အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပြဿနာ၊ အီရန်-အစ္စရေး ပြဿနာတွေကို အမွေဆက်ခံခဲ့ရတယ်။ အီရန် ဆန္ဒပြသူတွေကို သတ်ဖြတ်ရင် အမေရိကန် စွက်ဖက်မယ်လို့ ထရမ့်သတိပေးနေမှုကလည်း မြွေပူရာ ကင်းမှောင့်ဆိုသလို ဖြစ်နေတယ်။ အခြားတစ်ဖက်မှာ တရုတ်နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံတို့ အကြား အင်ဒို-ပစိဖိတ် ဒေသအတွင်း ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေး ပြဿနာကလည်း စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေ တယ်။ စိုးရိမ်စရာအကောင်းဆုံး ကိစ္စကတော့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်ရဲ့ ခေတ်သစ်နယ်ချဲ့ဝါဒကို လက်ရဲဇက်ရဲ ကျူးလွန်လာနေမှု ဖြစ်တယ်။

ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ထရမ့်ရဲ့ “အမေရိကန် ပထမဦးစားပေးဝါဒ” Read More »

၂၀၂၆ မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အလှမ်းဝေးနေဦးမယ့် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ

နှစ်ဟောင်းရဲ့ စစ်နဲ့အကြမ်းဖက်မှုအမွေ ဆက်ခံရမယ့် နှစ်သစ် ၂၀၂၅ နှစ်ဟောင်းဟာ အရိပ်ပမာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ။ ၂၀၂၆ နှစ်သစ်ကို အရှိအတိုင်း ကြိုဆို ကြရပေဦးမည်။ အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်မှုပြဿနာတွေ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုရဲ့ အကျိုးဆက်ဖြစ်တဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာတွေ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနဲ့ ရောဂါဘယထူပြောမှု ပြဿနာတွေ ငလျင်လှုပ်/ ရေကြီး/ မြေပြို/ တောမီးလောင်/ မီးတောင်ပေါက် အစရှိတဲ့ သဘာဝကပ်ဘေးတွေ၊ စစ်မက်ရေးရာ ပဋိပက္ခ ပြဿနာတွေနဲ့ ထွေးလုံးရစ်ပတ် ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ ကမ္ဘာကြီးဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို အတိတ်သမိုင်းထဲမှာ ချန်ထားရစ်ခဲ့ပြီ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်သစ် တစ်ခုဆီ ခရီး ဆက်လာခဲ့ရပြီဖြစ်သော်လည်း နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့  ကမ္ဘာကြီးဟာ နှစ်ဟောင်းက ချန်ထားရစ်ခဲ့တဲ့ နယ်မြေ ချဲ့ထွင်ရေးစစ်ပွဲတွေ ဥပဒေမဲ့အကြမ်းဖက်မှုတွေ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေ အမြတ်အစွန်းအတွက် စီးပွား‌ရေးကုန်သွယ်ရေးပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ၊ နိုင်ငံအချင်းချင်းအကြားက

၂၀၂၆ မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အလှမ်းဝေးနေဦးမယ့် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ Read More »

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ က  ‘ဗလာဒီမီယာ ပူတင်’ ကို မျက်နှာသာပေး နေသရွေ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ရပ်စဲနိုင်ဖွယ် မရှိ

သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့  ၂၈-ချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေး အဆိုပြုချက် အလားအလာ ရုရှားဟာ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်တာ လေးနှစ်ထဲ ဝင်လာပြီဖြစ်တယ်။ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်နဲ့တကွ စီးပွားရေးအရပါ အကြီးအကျယ် ထိခိုက် ဆုံးရှုံးနေရပေမယ့် ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကတော့ သူတပ်တွေက စစ်နိုင်နေတယ်လို့ ယူဆနေတာ တွေ့နေ ရတယ်။ လက်ရှိ အနေအထားအရ စစ်ပွဲရပ်ဖို့ အချိန် မတန်သေးဘူးလို့ ပူတင်က မြင်နေပုံရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန် သမ္မတ ထရမ့်ကတော့ ဒီစစ်ပွဲကို အမြန်ရပ်စေလိုတဲ့ သဘောထားရှိနေတာတွေ့ရတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်လ်ဆုလိုချင်တဲ့ သမ္မတ ထရမ့်ဟာ စစ်ရပ်စဲနိုင်အောင် သူ့အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်နိုင်ရင် ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်းနှစ်နိုင်ငံလုံးဆီကနေ သယံဇာတ၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် ကြီးကြီးမားမား ရလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည် နေပုံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ က  ‘ဗလာဒီမီယာ ပူတင်’ ကို မျက်နှာသာပေး နေသရွေ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ရပ်စဲနိုင်ဖွယ် မရှိ Read More »

ယူကရိန်း-ရုရှားစစ်ပွဲ ပြဿနာ တတိယကမ္ဘာစစ်ဆီ ဦးတည်နိုင်သလား

ဒီကနေ့ ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်မှ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ရေး နိုင်ငံရေး အဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ နိုင်ငံတကာက ပြည်သူတွေ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြ အဖြစ်ရဆုံး ပြဿနာကို ပြောပါဆိုရင် ဦးစွာပထမ ယူကရိန်း-ရုရှား စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ပြေးမြင်ကြလိမ့် မယ်ထင်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။  ရုရှားဟာ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်ပွဲ ဆက်လက်ဆင်နွှဲနေရင်း တခြား ဥရောပနိုင်ငံ တစ်ခုခု အပေါ် ဒုတိယ စစ်မျက်နှာ ဖွင့်လာနိုင်တယ်လို့ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇလန်းစကီးက ဂါဒီယန်သတင်းစာနဲ့  တွေ့ဆုံစဉ်မှာ သတိပေး လိုက်တာကို သတိပြုမိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပူတင်ရဲ့ ‘ကရင်မလင်အစိုးရ’ ဟာ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ဥရောပကို မထိတထိ သွေးတိုးစမ်းတဲ့ စစ်ကစားမှုမျိုး ဆင်နွှဲနေတယ်။ နေတိုးအုပ်စုရဲ့ ကန့်သတ်ထားတဲ့ မျဉ်းနီဇုန်ကို ရုရှားက အကဲစမ်းမှုတွေ ဆက်ပြီး လုပ်နေလိမ့်ဦးမယ် လို့ ဇလန်းစကီးက

ယူကရိန်း-ရုရှားစစ်ပွဲ ပြဿနာ တတိယကမ္ဘာစစ်ဆီ ဦးတည်နိုင်သလား Read More »

တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ အရေးတော်ပုံ

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့က ဂျပန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ရှင်ဂျီရို ကိုအိဇုမိ (Shinjiro Koizumi) နဲ့ တရုတ်ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး တုန်ကျွင်း (Dong Jun) တို့ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြတယ်လို့ Mainichi သတင်းစာမှာ ဖော်ပြ ခဲ့တယ်။ ဂျပန်နဲ့ တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတွေဟာ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ ကျင်းပနေတဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်းနဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတွေရဲ့ အစည်းအဝေးတွေ ကျင်းပနေစဉ် ဘေးပန်းပြင်ပမှာ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံခဲ့ကြကြောင်း သိရတယ်။ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုနဲ့ အဆင့်အသီးသီးမှာ အပြန်အလှန် အမြင်ဖလှယ်မှုတွေ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ကြဖို့ သဘောတူခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အာရှပစိဖိတ်ဒေသအတွင်းမှာ ဘေဂျင်းရဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ တိုးလာမှုအပေါ် ဂျပန်အနေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဂျပန်

တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ အရေးတော်ပုံ Read More »

ထရမ့်၊ ပူတင်၊ ဇလန်းစကီး တို့နဲ့ တိုမာဟော့ခ် ဒုံးကျည်ဗျူဟာ ဘယ်လဲ ဘာလဲ

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကို အကြောင်းပြုပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးဇာတ်ခုံပေါ်မှာ ဗိုလ်လုပ်ဖို့ ကြံစည် နေတယ်။ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် မှန်းချက်နဲ့နှမ်းထွက်မကိုက်ဖြစ်နေတဲ့ ရုရှားသမ္မတ ပူတင် ကို နယ်ရုပ်တစ်ရုပ်အဖြစ် ကစားဖို့ ထရမ့်က ဗျူဟာခင်းနေတာတွေ့ရတယ်။ ယူကရိန်းသမ္မတ ဇလန်းစကီး ကတော့ နိုင်ငံအရွယ် ပမာဏနဲ့ စစ်အင်အားအရ ရုရှားကို မယှဉ်နိုင်ဘူးလို့ ထင်ရပေမယ့် အမေရိကန်နဲ့ နေတိုးမဟာမိတ်တို့ဆီက လက်နက်တွေရရှိအောင်ကြံဖန်နိုင်တာကြောင့် စစ်ပွဲအနေအထားက သရေပွဲ ဖြစ်နေတာတွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ပွဲချိန်ခွင်လျှာ အပြောင်းအလဲဖြစ်စေဖို့အတွက် အမေရိကန်ဆီက မဟာဗျူဟာ လက်နက်တွေရရှိနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းနေရတာ တွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့် ယူကရိန်းက တိုမာဟော့ခ်ဒုံးကျည်တွေ လိုချင်တဲ့ အကြောင်းဖြစ်လာတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ရုရှားရဲ့ အလုံးစုံ ကျူးကျော်စစ် စတင်ကတည်းက တာဝေးပစ်ဒုံးကျည်တွေ ရရှိရေးအတွက် ယူကရိန်းက

ထရမ့်၊ ပူတင်၊ ဇလန်းစကီး တို့နဲ့ တိုမာဟော့ခ် ဒုံးကျည်ဗျူဟာ ဘယ်လဲ ဘာလဲ Read More »

ဂျပန်ရဲ့ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ‘တကာအီချီ ဆနာအဲ’

ဂျပန် ဒိုင်းယက်လွှတ်တော်က ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး ၀န်ကြီးချုပ်အဖြစ် မစ္စ တကာအီချီ ဆနာအဲ (Takaichi Sanae) ကို အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်ကြောင်း NHK သတင်းအရ သိရတယ်။ ‘တကာအီချီ ဆနာအဲ’  ဟာ ဂျပန်လွှတ်‌တော်မှာ မဲအနိုင်ရရှိခဲ့တဲ့အတွက် အမျိုးသမီးတစ်ဦးအနေနဲ့ တိုင်းပြည်ကို ဦးဆောင်မယ်ဆိုတာ ဂျပန်နိုင်ငံ သမိုင်းမှာပထမဆုံး ထူးခြားဖြစ်စဉ် ဖြစ်လာပါတယ်။ အာဏာရ Liberal Democratic Party (LDP) ပါတီ ဦးဆောင်သူ ‘တကာအီချီ ဆနာအဲ’ ဟာ Japan Innovation Party (JIP) ပါတီ နဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရသစ်ဖွဲ့စည်းဖို့ စီစဉ်ထားကြောင်း သိရတယ်။ ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာ ၂၁ ရက်နေ့ (အင်္ဂါနေ့) ညနေပိုင်းမှာ

ဂျပန်ရဲ့ ပထမဦးဆုံး အမျိုးသမီး ဝန်ကြီးချုပ်သစ် ‘တကာအီချီ ဆနာအဲ’ Read More »

ဖင်လန်နိုင်ငံသမ္မတ ‘အလက်ဇန္ဒာ စတပ်ဘ်’ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၌ ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း အပြည့်အစုံ

ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ အကြိမ်(၈၀) မြောက် အထွေထွေညီလာခံ၌ ဖင်လန်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ ‘အလက်ဇန္ဒာ စတပ်ဘ်’ (Alexander Stubb) ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း၊ နယူးယောက်မြို့၊ ၂၄ ရက်နေ့  စက်တင်ဘာလ ၂၀၂၅။ ဥက္ကဋ္ဌကြီးနှင့်တကွ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးချုပ်၊ သံအမတ်ကြီးများ၊ ဂုဏ်သရေရှိ အမျိုးသမီးများ၊ ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးမင်းများ ခင်ဗျား – နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒဆိုတာ အရိုးရှင်းဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် စံတန်ဖိုး၊ အကျိုးစီးပွားနဲ့ စွမ်းအားဆိုတဲ့  မဏ္ဍိုင် သုံးခု အပေါ်မှာ အခြေခံတည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။  ကျွန်တော်ဟာ နိုင်ငံငယ် ကလေး တစ်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဖင်လန်နိုင်ငံက လာရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အမြဲတမ်း အဓိက လက်စွဲလျက် ရှိနေတာကတော့ ‘စံတန်ဖိုး’ နဲ့ ‘အကျိုးစီးပွား’  ဖြစ်ပါတယ်။ ‘စွမ်းအား’ ကိုတော့ ‘အပျော့ထည်’

ဖင်လန်နိုင်ငံသမ္မတ ‘အလက်ဇန္ဒာ စတပ်ဘ်’ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံ၌ ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်း အပြည့်အစုံ Read More »