The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

ဇင်လင်း

ထရမ့်အလွန် ကာလနောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်း သုံးမျိုး

(မြန်မာပြန်သည်) ကမ္ဘာဟောင်းသည် သေအံ့မူးမူး ဖြစ်နေပြီ “ကမ္ဘာဟောင်းသည် သေအံ့မူးမူး ဖြစ်နေပြီ” ဟု အီတလီ ဒဿနပညာရှင် ‘အန်တိုနီယို ဂရမ်ဆီ’ (Antonio Gramsci) က ၁၉၃၀ ပြည့်နှစ် တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ “ကမ္ဘာအသစ်သည် မွေးဖွားရန် ကြိုးစားရုန်းကန်လျက်ရှိသည်” ဟုလည်း သူက ဆိုသည်။ သူ၏ မာ့က်စ်ဝါဒဆိုင်ရာ ယုံကြည်ချက်များ မည်သို့ပင် ရှိနေစေကာမူ ‘ဂရမ်ဆီ’တစ်ယောက် ယခု ‘ထရမ့်ခေတ်’ (Trumpian Age) မှာ ရှိနေမည် ဆိုလျှင်တော့ လက်ရှိအခြေအနေသည် သူ့အတွက် အထူး အဆန်းကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်နေမည် မဟုတ်ပေ။ ဤနေရာတွင် “ကမ္ဘာဟောင်း” ဟုဆိုသည်မှာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ပြီးနောက် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အနောက်နိုင်ငံများတွင် ပြန်လည်ထူထောင်တည်ဆောက်ပေးခဲ့သော လူမှုဘဝအခင်းအကျင်းဖြစ်သည်။ ‘စစ်အေးခေတ်’ စစ်ပွဲတွင် အောင်ပွဲရရှိခဲ့လေသည်။ […]

ထရမ့်အလွန် ကာလနောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ကမ္ဘာ့အခင်းအကျင်း သုံးမျိုး Read More »

အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ အချိန်တိုတိုနဲ့ ပြီးနိုင်မယ်ထင်သလား

လက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အမေရိကန်-အီရန်စစ်ပွဲဟာ မတ်လကုန်ရင် တစ်လပြည့်မှာဖြစ်တယ်။ အခု ရက်သုံးဆယ် မပြည့်ခင်မှာပဲ စစ်ရပ်စဲရေး ကြိုးပမ်းမှုမှန်သမျှ သဲထဲရေသွန်ဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်။ တကယ်တော့ ဒီစစ်ပွဲဟာ ရှောင်ရှားနိုင်ပါလျက်နဲ့ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ အာဃာတတွေ၊ မာနတွေကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုနိုင်တယ်။ စစ်ပွဲကို ဖန်တီးသူတွေက နိုင်ငံခေါင်းဆောင်ဆိုတဲ့ လူကြီးတွေ ဖြစ်ပေမဲ့ တကယ်တမ်း စစ်ပွဲမှာ ပါဝင် တိုက်ခိုက် သေဆုံးကြရသူတွေက အိပ်မက်တွေ ကိုယ်စီရှိကြတဲ့ လူငယ်တွေ ဖြစ်နေတယ်။ ဒီအပြင် နိုင်ငံတကာ ဆက်ဆံရေးနဲ့ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ အဟောသိကံ ဖြစ်ကြရတယ်။ လတ်တလော ရက်သုံးဆယ် မပြည့်ခင်မှာပဲ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနဲ့ အီရန်အပါအဝင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံတွေမှာ စစ်ပွဲရဲ့ ဆိုးကျိုး သက်ရောက်မှုတွေ ခံနေကြရပြီဖြစ်ရုံမက မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအနှံ့ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုဒဏ် ခံနေကြရပြီဖြစ်တယ်။ ရေနံပြဿနာကြောင့် စစ်ပွဲကြာလာတာနဲ့အမျှ နိုင်ငံတကာ

အမေရိကန်နဲ့ အီရန်စစ်ပွဲ အချိန်တိုတိုနဲ့ ပြီးနိုင်မယ်ထင်သလား Read More »

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် အာဏာရှင်ဖြစ်ဖို့ ကြံစည်နေပြီလား

ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် – ဒီမိုကရေစီကို ပုန်ကန်ကာ အာဏာရှင်ဆန်နေပြီလား? ဒီကနေ့ ကမ္ဘာ့နေရာဒေသ အနှံ့အပြားမှာ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေး၊ စီးပွားရေး အခြေအနေအရပ်ရပ် မတည်မငြိမ် ဖြစ်နေရခြင်းရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူ့ပယောဂ အများဆုံးလဲလို့ ဆန်းစစ်ကြည့်တဲ့အခါ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့်ရဲ့ လက်ချက်တွေကို တစ်နေ့တစ်မျိုး မရိုးအောင် တွေ့နေရတယ်။ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့်ဟာ အာဏာရှင် (Autocrat) လမ်းကြောင်းပေါ် ရောက်နေပြီလားလို့ မေးခွန်းထုတ်မှုတွေ ရှိလာနေတယ်။ သမိုင်းအတွေ့အကြုံတွေအရ အာဏာရှင်ဆိုတာ ဘယ်လိုလူမျိုးဆိုတာကို နိုင်ငံရေးလေ့လာသူတွေ အတော်လေး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိရှိနားလည်ထားကြပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ သမိုင်းဥပမာ အတော်များများ ရှိပြီးသားလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဟစ်တလာ၊ မူဆိုလီနီ၊ စတာလင်၊ မော်စီတုန်း၊ ချောင်ဆက်စကူး၊ ပိုပေါ့၊ မားကို့စ် စသဖြင့် သမိုင်းမှာ တွေ့ခဲ့ကြရပြီ ဖြစ်တယ်။ မျက်မှောက်ခေတ်မှာလည်း

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ်ထရမ့် အာဏာရှင်ဖြစ်ဖို့ ကြံစည်နေပြီလား Read More »

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို ဖြိုဖျက်နေသူ

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ လူလိမ်လား၊ သမ္မတရာထူးနဲ့ ထိုက်တန်သူ ဟုတ်ရဲ့လား။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဆန်းချိန်ရဲ့ ထူးခြားချက်ကတော့ အမေရိကန်ပြည်သူအများစုကြီးခမျာ ကြီးမားလှတဲ့ နောင်တကို ရင်မှာ ပိုက်မိနေလျက်သား ဖြစ်နေခြင်းပါပဲ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ ၂၀၂၄ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမှာ (၄၇) ယောက်မြောက် သမ္မတအဖြစ် ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ ကို ဒုတိယအကြိမ် ထပ်မံရွေးချယ်မိခဲ့တဲ့အတွက် အကြီးအကျယ်မှားကြောင်း သိရှိလာကြပြီးနောက် အတော့်ကို နောင်တရနေကြရပြီ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း လတ်တလော ဖြစ်ပွားနေတဲ့ ပြည်တွင်းရေးရာ မူဝါဒပြဿနာတွေနဲ့ နိုင်ငံခြားရေး မူဝါဒအလွဲတွေကို လေ့လာကြည့်ရင် ဒီမိုကရေစီစနစ် ဖြိုဖျက်ခံနေရတာ ထင်ရှားလာနေတယ်။ လက်သည်တရားခံက တခြားသူမဟုတ်၊ ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ ဖြစ်နေတာ တွေ့ရတယ်။ ထရမ့်ရဲ့ ရမ်းကားမှုတွေကြောင့် ဒီမိုကရက်နဲ့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် အဓိက နိုင်ငံရေးပါတီကြီး ၂ ခု အကြားမှာလည်း ပဋိပက္ခတွေ

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ဒီမိုကရေစီကို ဖြိုဖျက်နေသူ Read More »

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လက်ချက်နဲ့ ကွဲအက်စပြုနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီး

အမေရိကန်တွေ သမ္မတရွေးချယ်မှု အမှားဒဏ် တစ်ကမ္ဘာလုံး ခံနေရ ကမ္ဘာကြီးဟာ အသည်းအသန် နာမကျန်းဖြစ်နေပြီ ဖြစ်တယ်။ ပြဿနာခပ်သိမ်းရဲ့ အဓိက လက်သည်ကတော့ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ကို သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့လို့ ဖြစ်တယ်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ စူပါ-ပါဝါ နိုင်ငံကြီးဖြစ်တဲ့အတွက် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနဲ့ နိုင်ငံရေး တည်ငြိမ်မှုအတွက် ပဓာနကျတဲ့ ဆုံချက်လိုဖြစ်နေတယ်။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရဲ့ နိုင်ငံရေး-စီးပွားရေးတည်ငြိမ်မှုဟာ ကမ္ဘာကြီး တစ်ခုလုံးအတွက် အရေးပါနေခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ကိုယ်ကျိုးစီးပွား တစ်ခုတည်းကိုသာ ဗဟိုပြုစဉ်းစားတဲ့ ‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လို လက်ယာအစွန်း ရောက် ‘အမေရိကန်-ပထမ’ အယူဝါဒသမားကို သမ္မတအဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဟာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အမှားကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြ တာဖြစ်တယ်။ အမေရိကန် ပြည်သူတွေက ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို ရွေးချယ်ခဲ့တာဖြစ်ပေမယ့် အဲဒီ အမှားရဲ့ ဒဏ်ဟာ လက်ရှိ အခြေအနေမှာ

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ လက်ချက်နဲ့ ကွဲအက်စပြုနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီး Read More »

ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ထရမ့်ရဲ့ “အမေရိကန် ပထမဦးစားပေးဝါဒ”

၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာကြီး ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်တော့မည်လား။ နှစ်ရဲ့ အစမှာတင် ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာကြီး ဝရုန်းသုန်းကားဖြစ်တော့မယ်လို့ ဆိုရမယ့် အခင်းအကျင်းတွေ စတင်မြင်နေရ ပြီဖြစ်တယ်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ဟာ စဖွင့်ကတည်းက ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲပြဿနာ၊ အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပြဿနာ၊ အီရန်-အစ္စရေး ပြဿနာတွေကို အမွေဆက်ခံခဲ့ရတယ်။ အီရန် ဆန္ဒပြသူတွေကို သတ်ဖြတ်ရင် အမေရိကန် စွက်ဖက်မယ်လို့ ထရမ့်သတိပေးနေမှုကလည်း မြွေပူရာ ကင်းမှောင့်ဆိုသလို ဖြစ်နေတယ်။ အခြားတစ်ဖက်မှာ တရုတ်နဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံတို့ အကြား အင်ဒို-ပစိဖိတ် ဒေသအတွင်း ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ တည်ငြိမ်ရေး ပြဿနာကလည်း စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေ တယ်။ စိုးရိမ်စရာအကောင်းဆုံး ကိစ္စကတော့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရမ့်ရဲ့ ခေတ်သစ်နယ်ချဲ့ဝါဒကို လက်ရဲဇက်ရဲ ကျူးလွန်လာနေမှု ဖြစ်တယ်။

ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ ထရမ့်ရဲ့ “အမေရိကန် ပထမဦးစားပေးဝါဒ” Read More »

၂၀၂၆ မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အလှမ်းဝေးနေဦးမယ့် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ

နှစ်ဟောင်းရဲ့ စစ်နဲ့အကြမ်းဖက်မှုအမွေ ဆက်ခံရမယ့် နှစ်သစ် ၂၀၂၅ နှစ်ဟောင်းဟာ အရိပ်ပမာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီ။ ၂၀၂၆ နှစ်သစ်ကို အရှိအတိုင်း ကြိုဆို ကြရပေဦးမည်။ အကြမ်းဖက်မှုတွေ၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်မှုတွေ၊ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချနေထိုင်မှုပြဿနာတွေ၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှုရဲ့ အကျိုးဆက်ဖြစ်တဲ့ အလုပ်လက်မဲ့ပြဿနာတွေ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုနဲ့ ရောဂါဘယထူပြောမှု ပြဿနာတွေ ငလျင်လှုပ်/ ရေကြီး/ မြေပြို/ တောမီးလောင်/ မီးတောင်ပေါက် အစရှိတဲ့ သဘာဝကပ်ဘေးတွေ၊ စစ်မက်ရေးရာ ပဋိပက္ခ ပြဿနာတွေနဲ့ ထွေးလုံးရစ်ပတ် ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ ကမ္ဘာကြီးဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို အတိတ်သမိုင်းထဲမှာ ချန်ထားရစ်ခဲ့ပြီ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်သစ် တစ်ခုဆီ ခရီး ဆက်လာခဲ့ရပြီဖြစ်သော်လည်း နာမကျန်းဖြစ်နေတဲ့  ကမ္ဘာကြီးဟာ နှစ်ဟောင်းက ချန်ထားရစ်ခဲ့တဲ့ နယ်မြေ ချဲ့ထွင်ရေးစစ်ပွဲတွေ ဥပဒေမဲ့အကြမ်းဖက်မှုတွေ သွေးထွက်သံယိုမှုတွေ အမြတ်အစွန်းအတွက် စီးပွား‌ရေးကုန်သွယ်ရေးပြိုင်ဆိုင်မှုတွေ၊ နိုင်ငံအချင်းချင်းအကြားက

၂၀၂၆ မှာလည်း ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ အလှမ်းဝေးနေဦးမယ့် ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲ Read More »

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ က  ‘ဗလာဒီမီယာ ပူတင်’ ကို မျက်နှာသာပေး နေသရွေ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ရပ်စဲနိုင်ဖွယ် မရှိ

သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့  ၂၈-ချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေး အဆိုပြုချက် အလားအလာ ရုရှားဟာ ယူကရိန်းကို ကျူးကျော်တာ လေးနှစ်ထဲ ဝင်လာပြီဖြစ်တယ်။ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်နဲ့တကွ စီးပွားရေးအရပါ အကြီးအကျယ် ထိခိုက် ဆုံးရှုံးနေရပေမယ့် ရုရှားသမ္မတ ပူတင်ကတော့ သူတပ်တွေက စစ်နိုင်နေတယ်လို့ ယူဆနေတာ တွေ့နေ ရတယ်။ လက်ရှိ အနေအထားအရ စစ်ပွဲရပ်ဖို့ အချိန် မတန်သေးဘူးလို့ ပူတင်က မြင်နေပုံရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန် သမ္မတ ထရမ့်ကတော့ ဒီစစ်ပွဲကို အမြန်ရပ်စေလိုတဲ့ သဘောထားရှိနေတာတွေ့ရတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး နိုဘယ်လ်ဆုလိုချင်တဲ့ သမ္မတ ထရမ့်ဟာ စစ်ရပ်စဲနိုင်အောင် သူ့အနေနဲ့ ဆောင်ရွက်နိုင်ရင် ရုရှားနဲ့ ယူကရိန်းနှစ်နိုင်ငံလုံးဆီကနေ သယံဇာတ၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ် ကြီးကြီးမားမား ရလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည် နေပုံရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲ

‘ဒေါ်နယ်ထရမ့်’ က  ‘ဗလာဒီမီယာ ပူတင်’ ကို မျက်နှာသာပေး နေသရွေ့ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ ရပ်စဲနိုင်ဖွယ် မရှိ Read More »

ယူကရိန်း-ရုရှားစစ်ပွဲ ပြဿနာ တတိယကမ္ဘာစစ်ဆီ ဦးတည်နိုင်သလား

ဒီကနေ့ ကမ္ဘာမြေပြင်ပေါ်မှ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ရေး နိုင်ငံရေး အဖြစ်အပျက်တွေထဲမှာ နိုင်ငံတကာက ပြည်သူတွေ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြ အဖြစ်ရဆုံး ပြဿနာကို ပြောပါဆိုရင် ဦးစွာပထမ ယူကရိန်း-ရုရှား စစ်ရေးပဋိပက္ခကို ပြေးမြင်ကြလိမ့် မယ်ထင်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲ။  ရုရှားဟာ ယူကရိန်းကျူးကျော်စစ်ပွဲ ဆက်လက်ဆင်နွှဲနေရင်း တခြား ဥရောပနိုင်ငံ တစ်ခုခု အပေါ် ဒုတိယ စစ်မျက်နှာ ဖွင့်လာနိုင်တယ်လို့ ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမီယာ ဇလန်းစကီးက ဂါဒီယန်သတင်းစာနဲ့  တွေ့ဆုံစဉ်မှာ သတိပေး လိုက်တာကို သတိပြုမိလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ပူတင်ရဲ့ ‘ကရင်မလင်အစိုးရ’ ဟာ လက်ရှိအခြေအနေမှာ ဥရောပကို မထိတထိ သွေးတိုးစမ်းတဲ့ စစ်ကစားမှုမျိုး ဆင်နွှဲနေတယ်။ နေတိုးအုပ်စုရဲ့ ကန့်သတ်ထားတဲ့ မျဉ်းနီဇုန်ကို ရုရှားက အကဲစမ်းမှုတွေ ဆက်ပြီး လုပ်နေလိမ့်ဦးမယ် လို့ ဇလန်းစကီးက

ယူကရိန်း-ရုရှားစစ်ပွဲ ပြဿနာ တတိယကမ္ဘာစစ်ဆီ ဦးတည်နိုင်သလား Read More »

တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ အရေးတော်ပုံ

၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်နေ့က ဂျပန်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ရှင်ဂျီရို ကိုအိဇုမိ (Shinjiro Koizumi) နဲ့ တရုတ်ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး တုန်ကျွင်း (Dong Jun) တို့ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ တွေ့ဆုံခဲ့ကြတယ်လို့ Mainichi သတင်းစာမှာ ဖော်ပြ ခဲ့တယ်။ ဂျပန်နဲ့ တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတွေဟာ မလေးရှားနိုင်ငံ ကွာလာလမ်ပူမြို့မှာ ကျင်းပနေတဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်းနဲ့ မိတ်ဖက်နိုင်ငံတွေက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးတွေရဲ့ အစည်းအဝေးတွေ ကျင်းပနေစဉ် ဘေးပန်းပြင်ပမှာ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံခဲ့ကြကြောင်း သိရတယ်။ နှစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးမှုနဲ့ အဆင့်အသီးသီးမှာ အပြန်အလှန် အမြင်ဖလှယ်မှုတွေ တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ကြဖို့ သဘောတူခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အာရှပစိဖိတ်ဒေသအတွင်းမှာ ဘေဂျင်းရဲ့ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ တိုးလာမှုအပေါ် ဂျပန်အနေနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်ကြောင်း ဂျပန်

တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ် နဲ့ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ အရေးတော်ပုံ Read More »