thecorner_editor, Author at The Corner

ဒေါ်နယ်ထရမ့် သယံဇာတတွေ ပိုတူးဖော်မည် – တင်စိန် (ပထဝီဝင်)

သွင်းကုန်သတ္တုများကို မှီခိုအားထားမှု ခဲယဉ်းလာမည်။ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကတော့ တွင်းထွက်ပစ္စည်းတွေကို လိုချင်တယ်။ အများကြီးကိုလိုချင်နေတာပါ။ အမေရိကန် သမ္မတက ဂရင်းလန်ကျွန်းကို စိတ်ဝင်စားတာကလည်း တခြားအကြောင်းတွေထက်ကို တွင်းထွက် ပစ္စည်းတွေ ကြီးမား ကျယ်ပြန့်အောင် သိုမှီးထားတဲ့ အချက်က ပိုပြီးအရေးပါတယ်။ အထူးသဖြင့်ကတော့ တရုတ်ပြည်ရဲ့ ပြင်ပမှာ အကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ မြေရှား တွင်းထွက်သိုက်ကြီးတွေရှိလို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ ယူကရိန်းမှာလည်း သူက ထင်ရှားပေါ်လွင်နေတဲ့ လစ်သီယမ် တွင်းထွက် ရင်းမြစ်တွေကို မျက်စိကျနေတာဖြစ်တယ်။ အခုနှစ် ဖေဖော် ဝါရီလထဲမှာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ် သမ္မတနိုင်ငံရဲ့ ခေါင်း ဆောင်တွေက သူတို့နိုင်ငံက မတူးဖော်ရသေးတဲ့ တွင်းတွက် သဘာဝ သယံဇာတ ရင်းမြစ်တွေကို ရောင်းချဖို့ကမ်းလှမ်းတာကို မစ္စတာထရမ့်က စိတ်ဝင်စားခဲ့တာကို သတိပြုသင့်တယ်။ နိုင်ငံခြားကတွင်းထွက်သယံဇာတတွေကိုစွဲလမ်းတပ်မက်နေတာက တစ်ပိုင်းဖြစ်နေပေမယ့် မစ္စတာ ထရမ့်ဟာ သူ့နိုင်ငံတွင်းက သယံဇာတတွေနဲ့ […]

ဒေါ်နယ်ထရမ့် သယံဇာတတွေ ပိုတူးဖော်မည် – တင်စိန် (ပထဝီဝင်) Read More »

မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်ရဲ့ အန္တရာယ် – ယောဇက် (အာခါ-လားဟူ)

Lifestyle, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်ဆိုတာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ နေရာအတော်များများမှာ တွေ့ရတဲ့ ပလတ်စတစ်အမှုန်အမွှားလေးတွေပဲ။ သွေးထဲမှာရော၊ အဆုတ်၊ ကျောက်ကပ်၊ အသည်း၊ နှလုံး၊ ဦးနှောက်ထဲမှာတောင်တွေ့ရတယ်။ ကလေးလေးတွေ မွေးဖွား လာမယ့် အချင်းထဲမှာရော၊ မိခင်နို့ထဲမှာပါ တွေ့ရတယ်။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာ သြစတြီးယားက သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လူတွေထဲမှာ မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်တွေကို စရှာခဲ့တာ။ အဲဒီအချိန်ကစပြီး နေရာအတော်များများမှာ တွေ့ခဲ့ကြတယ်။ ဒီအမှုန်အမွှားလေးတွေက နှစ် မိုက်ခရွန်လောက်ပဲ သေးသေးလေးတွေ။ သဲတစ်မှုန်ထက်တောင် အများကြီး သေးတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ရှူတဲ့လေ၊ စားတဲ့အစားအစာ၊ သောက်တဲ့ရေတွေကနေ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ရောက်လာတာ။ မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်တွေက ပျက်စီးသွားတဲ့ ပလတ်စတစ်အမှိုက်တွေနဲ့ ကားတာယာ၊ သုတ်ဆေး၊ အထည်အလိပ်လို နေ့စဉ်သုံးပစ္စည်းတွေကနေ လာတာ။ အဲဒါတွေက နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ် ရှိလားဆိုတာ

မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်ရဲ့ အန္တရာယ် – ယောဇက် (အာခါ-လားဟူ) Read More »

ပီရူး တံငါသည်ကြီးရဲ့ အိမ်ပြန်လမ်း – စိုင်းအောင်မြင့် (တာချီလိတ်)

Lifestyle, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

(ပင်လယ်ထဲက အံ့ဖွယ်) ပီရူးက တံငါသည်ကြီး ပင်လယ်ထဲမှာ ရက်ပေါင်း ၉၅ ရက်ကြာ ပျောက်ဆုံး‌နေခဲ့ပြီးနောက် အိမ်ပြန်ရောက်လာတဲ့ အံ့သြဖွယ် ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောချင်ပါတယ်။ ပီရူးနိုင်ငံက အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ် မက်စီမို နာပါ ကတ်စထရို ဆိုတဲ့ တံငါသည်ကြီးရဲ့ ဘဝဟာ ရုပ်ရှင်ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်လိုပါပဲ။ သူဟာ ပင်လယ်ထဲမှာ ၉၅ ရက်ကြာ ပျောက်ဆုံးနေခဲ့ပေမယ့် နောက်ဆုံးတော့ မိသားစုဆီ အသက်ရှင်လျက် ပြန်ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒီဇင်ဘာ ၇ ရက်နေ့မှာ မက်စီမိုဟာ ဆန်ဂျွန်ဒီ မာကွန်နာ လို့ခေါ်တဲ့ ကမ်းရိုးတန်းမြို့‌လေးကနေ ငါးဖမ်း ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ သူက ပင်လယ်ခရီး ရက်သတ္တပတ် နှစ်ပတ်လောက်ပဲကြာမယ်လို့ ရည်ရွယ်ခဲ့ပေမယ့် ၁၀ ရက်မြောက်နေ့မှာ မုန်တိုင်းကြီးတစ်ခု တိုက်ခတ်ပြီး သူ့ရဲ့လှေငယ်လေးကို ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲ အဝေးကြီး မျောပါသွားစေခဲ့ပါတယ်။

ပီရူး တံငါသည်ကြီးရဲ့ အိမ်ပြန်လမ်း – စိုင်းအောင်မြင့် (တာချီလိတ်) Read More »

ဉာဏ်ပညာနံ့ သင်းနေတဲ့ ရပ်ဝန်း – မယ်ကျော့

Lifestyle, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

အသက်အရွယ်တခုရလာတဲ့အခါမှာ ဘယ်လိုနေရာ၊ ဘယ်လိုရပ်ဝန်းမှာ နေချင်တယ်ဆိုတာမျိုး ပိုပြီး ပီပြင်လာတာမျိုး မဟုတ်လား။ ကျွန်တော် ကတော့ ဉာဏ်ပညာနံ့လေး သင်းနေတဲ့ ရပ်ဝန်းမှာ နေချင်တဲ့ ဆန္ဒက ပိုပြီး ပြင်းပြင်းပြပြ ရှိလာတယ်။ ကျွန်တော် ဆိုလိုတဲ့ ဉာဏ်ပညာဆိုက အတန်းပညာ တတ်မြောက်တာနဲ့ မတိုင်းတာပါဘူး။ ဉာဏ်ပညာ ဆိုတာက အတန်းပညာမြင့်တာ၊ မမြင့်တာနဲ့ မဆိုင်ဘူးလို့ ကျွန်တော့ တစ်ဦးထဲအမြင်အရ ယူဆထားပါတယ်။ ဉာဏ်ပညာ ဆိုတာက ဘွဲ့လက်မှတ်တွေ၊ ဆုတံဆိပ်၊ အသိအမှတ်ပြုလက်မှတ်တွေထဲမှာ ရှာဖွေလို့ တွေ့ချင်မှ တွေ့ရတာမျိုးပါ။ ဉာဏ်ပညာဆိုတာ အသိပညာ၊ ဘဝအတွေ့အကြုံ၊ နားလည်မှု၊ အမြင်ကျယ်မှုတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အရည်အချင်း လို့ ကျွန်တော်ကတော့ နားလည်လက်ခံထားပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဘွဲ့လက်မှတ်တွေ၊ ဆုတံဆိပ်တွေကရတဲ့ အသိပညာတခုတည်းနဲ့ ဉာဏ်ပညာဆိုတာကို အလုံးစုံ

ဉာဏ်ပညာနံ့ သင်းနေတဲ့ ရပ်ဝန်း – မယ်ကျော့ Read More »

ဆူဒန်နိုင်ငံက ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အပြောင်းအလဲများ – မောင်လူထွန်း

အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

ဗိုလ်ချုပ် အက်ဘ်ဒဲလ် ဖက်တာ အယ်လ် ဘာဟန် ဦးဆောင်တဲ့ ဆူဒန် တပ်မတော် (Sudanese Armed Forces – SAF) ဟာ ကမ်းရိုးတန်းဘက်က ပို့တ်ဆူဒန် ဘက်ဆီကို ဆုတ်ခွာပေးလိုက်ရပြီးတဲ့နောက် နှစ်နှစ် လောက်ကြာတဲ့ ယခု အချိန်မှာတော့ မြို့တော် ခါတွန်ကို အောင်မြင်စွာ ပြန်လည် ရယူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ မြို့တော်ရဲ့ တောင်ဘက်ပိုင်းနဲ့ နိုင်းမြစ် အနောက်ကမ်းဘက်ဆီက အွမ်ဒါမာန် ဒေသဘက် ကနေ ပြန်ခုခံတာတွေ တစ်ခါတစ်ရံ ရှိနေဆဲပါ။ သို့သော်လည်း မြို့တော်ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်းဟာ လူပေါင်း ၁၂ သန်းလောက် အိုးအိမ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးရတာ၊ ရာ ထောင် ချီပြီး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းကြာ ပြည်တွင်းစစ် အတွက် အပြောင်းအလဲ တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေး စကားပြောဖို့

ဆူဒန်နိုင်ငံက ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အပြောင်းအလဲများ – မောင်လူထွန်း Read More »

မပီ ဝိုးဝါး ဖြစ်နေတဲ့ အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပ ဆက်ဆံရေး – ရဲခေါင်မင်းလတ်

ဥရောပ, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

၁၉ ရာစုက ပရပ်ရှား ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကားလ်ဗွန် ကလော့စ်ဝဇ်က စစ်ပွဲဆိုတာ မသေချာ မရေရာမှုရဲ့ နယ်ပယ် တစ်ခုပဲလို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ခေါင်းဆောင်တဲ့ အမေရိကန် အစိုးရနဲ့ ဘယ်တုန်းကမှ ထိတွေ့ ဆက်ဆံခြင်း ပြုဖူးသူ မဟုတ်ပါဘူး။ ကလော့စ်ဝဇ် မှတ်ယူထားတဲ့ စစ်ပွဲရဲ့ မရေရာ မသေချာမှုတွေကို မေ့ပစ်လိုက်ပါ။ ဥရောပနိုင်ငံတွေဟာ Pax Americana ဆိုတဲ့ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ်အပြီး ချမှတ်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ “အဓွန့်ရှည် ငြိမ်းချမ်းရေး” မူဝါဒ ကို သူ့နည်းသူဟန်နဲ့ အကောင်အထည်ဖော်မယ့် ထရမ့် လက်ထက်မှာ မှုန်ဝါးဝါး လမ်းကြောင်း ထဲကို ဖြတ်သန်းကာ လျှောက်လှမ်းဖို့ သူတို့ စိုးရွံ့နေကြတယ်။ ထရမ့်ရဲ့ ဘာဆိုလိုမှန်းမသိတဲ့ ရှုပ်ရှုပ်ထွေးထွေး ပြောစကား တွေကို နားမလည်တဲ့နေရာမှာ

မပီ ဝိုးဝါး ဖြစ်နေတဲ့ အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပ ဆက်ဆံရေး – ရဲခေါင်မင်းလတ် Read More »

အန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် အခွင့်အရေးလား စွန့်စားမှုလား – ရဲရင့်လင်းလက်

အာရှ, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအနေနဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ကုန်သွယ်ရေးမူဝါဒအပေါ် ဘယ်လိုပဲ ရှုမြင်ရှုမြင်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို သွင်းကုန်တို့ရဲ့ ဘုရင်လို့ သမုတ်လိုက်တာက အလွဲကြီးလွဲတယ်လို့တော့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။ အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ ပထမဦးဆုံးသော ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်တဲ့ ဂျဝါဟာလာလ်နေရူးဟာ ပြည်ပကုန်သွယ်ရေး ဆိုတာ ကိုလိုနီဇာတ်သွင်းခံရမယ့် လမ်းကြောင်းလို့ပဲ ရှုမြင်ခဲ့တာပါ။ နေရူးက ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုရဲ့ စီးပွားရေးအရ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ် ရပ်တည်နိုင်ရေး မူဝါဒအပေါ် လေးစားအားကျခဲ့ပါတယ်။ တိုင်းပြည်ရဲ့ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေးကိစ္စရပ်တွေမှာ နိုင်ငံတော်အစိုးရက ထိန်းချုပ်ထားရမယ်ဆိုတဲ့ နေရူးရဲ့ ကိုယ်ကျိုးစီးပွား ကာကွယ်ရေးမူဝါဒဟာ ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုပြိုကွဲခဲ့တဲ့ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ သက်ဆိုးရှည်ကြာခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို သက်ဆိုးရှည်ကြာခဲ့မှုကပဲ အိန္ဒိယနိုင်ငံမှာ စျေးကွက် လွတ်လွတ် လပ်လပ် ယှဉ်ပြိုင်ရေးကို ဦးတည်တဲ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့တာပါ။ ပြောရရင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်ဆိုပေမယ့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရဲ့ သွင်းကုန်ခွန် နှုန်းထားဟာ

အန္ဒိယနိုင်ငံအတွက် အခွင့်အရေးလား စွန့်စားမှုလား – ရဲရင့်လင်းလက် Read More »

“လီ” မျိုးဆက် မပါတော့တဲ့ စင်ကာပူရွေးကောက်ပွဲ… CWM

အာရှ, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

လာမယ့် မေလ(၃)ရက်မှာ စင်ကာပူမှာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပါမယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့အတွက် စင်ကာပူလွှတ်တော်(ပါလီမန်)ကို ဧပြီ(၁၅)ရက်က ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါပြီ။ ခု ကျင်းပမယ့် စင်ကာပူရွေးကောက်ပွဲဟာ လက်ရှိဝန်ကြီးချုပ် လောရင့်စ် ဝေါင်း ရဲ့ အရည်အချင်းကို စမ်းသပ်မယ့်ပွဲ ဖြစ်သလို စင်ကာပူ လွတ်လပ်ရေး ရပြီး ကတည်းက အစဉ်အဆက် အုပ်ချုပ်လာခဲ့တဲ့ “လီ” မျိုးဆက်နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးရွေးကောက်ပွဲလည်း ဖြစ်တယ်။ လီကွမ်ယူ၊ ဂိုချောက်တောင် နဲ့ လီကွမ်ယူရဲ့သား လီရှင်လွန်း အစရှိတဲ့ စင်ကာပူခေါင်းဆောင်တွေ မရှိတော့တဲ့နောက် ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလည်း ဖြစ်တယ်။ ဆင်းရဲတဲ့ ကျွန်းနိုင်ငံကလေးဟာ နှစ်ပေါင်း(၆၀) ကြာတဲ့အခါ ကမ္ဘာမှာ တဦးချင်း ပျမ်းမျှဝင်ငွေအများဆုံး ငါးနိုင်ငံထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်လာပြီး… လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် လောရင့်စ် ဝေါင်း က

“လီ” မျိုးဆက် မပါတော့တဲ့ စင်ကာပူရွေးကောက်ပွဲ… CWM Read More »

အကူအညီ အထောက်အပံ့တွေက တကယ်အလုပ်ဖြစ်ရဲ့လား – CWM

နိုင်ငံတကာရေးရာ, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

ချမ်းသာတဲ့ နိုင်ငံတွေက ဆင်းရဲပြီး အတိဒုက္ခရောက်နေတဲ့ နိုင်ငံတွေကို အဆင်ပြေပါစေတော့ရယ်လို့ အကူအညီ အထောက်အပံ့ (အေအိုင်d) တွေ ပေးခဲ့ကြတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက ချမ်းသာ ကြွယ်ဝတဲ့ နိုင်ငံတွေဟာ ဆင်းရဲတဲ့နိုင်ငံတွေကို ပေးကမ်းစွန့်ကြဲ၊ ထောက်ပံ့ခဲ့ကြပေမယ့် ဒီနိုင်ငံတွေဟာ “ပေးကား ပေး၏ မရ” ဆိုသလို အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာဖြစ်ထွန်းမလာဘဲ ဒုံရင်းအတိုင်း ဆင်းရဲမြဲ ဆင်းရဲနေတာ တွေ့ကြရတယ်။ ဘာ့ကြောင့်လဲ..။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဆင်းရဲဆုံးနိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ မာလာဝီ ဟာ ကမ္ဘာကြီးက ပေးတဲ့ အထောက်အပံ့ တွေနဲ့ ရပ်တည်နေတဲ့နိုင်ငံပါ။ ၁၉၇၀ပြည့်လွန်နှစ်များက ကမ္ဘာ့ဘဏ်အကူအညီနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ လီလွန်ဝေမြို့ရဲ့ ဖြောင့်တန်းတဲ့ လမ်းမပေါ်မှာ လူမှုကူညီရေးအလှူခံအသင်းရုံးတွေ၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးအေဂျင်စီရုံးတွေ နဲ့ အစိုးရရုံးတွေဟာ တန်းစီလို့ နေတယ်။ တစ်မူထူးခြားတဲ့ အဲဒီနေရာမှာ နိုင်ငံခြားသားဝန်ထမ်းတွေအတွက် ထမင်းချက်တွေ၊

အကူအညီ အထောက်အပံ့တွေက တကယ်အလုပ်ဖြစ်ရဲ့လား – CWM Read More »

ကပ်ဘေးများအတွက် ထိရောက်တဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ – မောင်လူထွန်း

နိုင်ငံတကာရေးရာ, အတွဲ (၄) / thecorner_editor

“အလျင်လို လမ်းအိုလိုက်” ဆိုတဲ့ မြန်မာစကား ရှိပါတယ်။ အလုပ်ခွင်မှာ မကြာခဏ ကြားရတာ ကတော့ “copy with pride” လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က အားထုတ် ပြုစုပြီးသား ရှိလျှင် အတုယူပြီး လုပ်လိုက်တာမျိုး ကိုခေါ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး “you don’t need to reinvent the wheel” လို့လည်း ပြောလေ့ပြော‌ထ‌ ရှိပါတယ်‌။ “ဘီးကို အသစ်ကစလို့ ပြန်ပြီး တီထွင်စရာမလိုဘူး” လို့ တိုက်ရိုက် အဓိပ္ပာယ်ထွက်ပါတယ်။ ဆိုလိုရင်းကတော့ ဖြစ်ရပ်များအားလုံးအတွက် လမ်းအသစ် ဖောက်စရာ မလိုဘူးဆိုတာ ပြောချင်တာပါ။ လမ်းသစ် ထွင်ကြတာ ကောင်းပါတယ်၊ ကြိုဆိုရမှာပါ။ သို့သော် အခြား နိုင်ငံများ လူများ လုပ်ဆောင်ပြီး အောင်မြင်ပြီးသားဆိုလျှင် အချိန်ကုန်ခံပြီး တီထွင်

ကပ်ဘေးများအတွက် ထိရောက်တဲ့ ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းများ – မောင်လူထွန်း Read More »