အိပ်မက်ဆိုးများက ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ကြိုတင်သတိပေးနေတာလား
ညဘက် အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်တာဟာ စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်လို့ သိထားကြပါတယ်။ စိတ်ကျရောဂါ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ကစဥ့်ကလျား ဖြစ်တာနဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာလွန်ရောဂါ (post-traumatic stress disorder — PTSD) တို့လိုမျိုး ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေမှာ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ အဓိက လက္ခဏာတစ်ခုလို ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နာတာရှည် ကိုယ်ခန္ဓာနာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေနဲ့လည်း ဆက်စပ် နေပါတယ်။ အိပ်မက်ဆိုးတွေက အကြောအားနည်း၍ ခြေလက်တုန်သော ရောဂါ ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinson’s disease) နဲ့ ဦးနှောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ရောဂါကြောင့်ဖြစ်သော စိတ်ဖောက်ပြန်မှု (dementia) လိုမျိုး အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေရဲ့ ရှေ့ပြေး လက္ခဏာဖြစ်နိုင်ပါတယ်လို့ သတိပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့ ဆက်စပ်မှုတွေကတော့ ပိုပြီး ထူးခြားပါတယ်။
ဗြိတိန်နိုင်ငံ Imperial College London က သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ Abidemi Otaiku ရဲ့ လေ့လာမှုမှာတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ဦးနှောက်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ရောဂါတွေဖြစ်တဲ့ ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinson’s disease) နဲ့ ဦးနှောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ရောဂါကြောင့် ဖြစ်သော စိတ်ဖောက်ပြန်မှု (dementia) တို့လိုမျိုး ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ကြိုတင်ပြီး သတိပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေတွေကို ပြသနေသလို ဦးနှောက်ထဲမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကိုလည်း ဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ညတိုင်းလိုလို အိပ်မက်ဆိုး မကြာခဏ မက်နေတယ်ဆိုရင် ဒါဟာ သာမန်အခြေအနေမဟုတ်ဘဲ သင့်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ဖို့ သတိပေး ခေါင်းလောင်းသံ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
“အိပ်မက်ဆိုးမက်တဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု ဟိုမုန်းတွေ (stress hormones) ဟာ မူလဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ lupus ရောဂါကြောင့် အိပ်မက်ဆိုးမက်၊ အိပ်မက်ဆိုးကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုဟိုမုန်းတွေ ထွက်၊ အဲဒီဟိုမုန်းတွေက ရောဂါကို ပိုဆိုးစေပြီး အိပ်မက်ဆိုး သံသရာလည်နေတတ်ပါတယ်”
အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ သာမန်အိပ်မက်တွေမဟုတ်ပါဘူး
အိပ်မက်ဆိုးတွေနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သုတေသနတွေက စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်အလက်တွေကို ဆက်တိုက်ဖော်ထုတ်နေပါတယ်။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ၊ ဦးနှောက်ရောဂါတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာအပြင် အခြားရောဂါတွေနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဆိုကြပါတယ်။ ဥပမာ – နှလုံး သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေ (cardiovascular problems) နဲ့ lupus လိုမျိုး ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတွေ (autoimmune diseases) ဟာလည်း အိပ်မက်ဆိုးတွေနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိတယ်လို့ တွေ့ရှိထားကြပါတယ်။ Lupus လိုမျိုး ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတွေဟာ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်က ကိုယ့်ရဲ့အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို ပြန်တိုက်ခိုက်တဲ့ရောဂါတွေပါ။
အထူးထိတ်လန့်စရာ ကောင်းတာကတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ အသက်အန္တရာယ်ကိုတောင် ခြိမ်းခြောက်နိုင်တယ် ဆိုတာပါပဲ။ ဒေါက်တာ Otaiku ဟာ ဖင်လန်နိုင်ငံ Helsinki မြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ညီလာခံတစ်ခုမှာ သူ့ ရဲ့ နောက်ဆုံးလေ့လာမှုတစ်ခုကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလေ့လာမှုအရ အိပ်မက်ဆိုး မကြာခဏ မက်တတ်သူတွေဟာ စောစီးစွာ သေဆုံးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် ပိုများတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အိပ်မက်ဆိုး မက်တာဟာ ဆေးလိပ်သောက်တာ၊ အဝလွန်တာ၊ အစားအသောက် ပုံမမှန်တာ ဒါမှမဟုတ် ပျင်းရိနေတာတွေထက်တောင် စောစီးစွာ သေဆုံးနိုင်ခြေကို ပိုပြီးခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ အချက်တစ်ခုဖြစ်နေတာကို အံ့ဩစရာ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။
ဒီမှာ ပျင်းရိခြင်း (လှုပ်ရှားမှု မရှိတာ) (Sloth )နဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ ဆေးပညာဝေါဟာရတွေ ရှိပါတယ်။ Apathy (စိတ်အားထက်သန်မှု ကင်းမဲ့ခြင်း) ဆိုဟာ စိတ်ကျရောဂါ (Depression)၊ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေ (ဥပမာ- Parkinson’s disease) ရဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ Apathy ဆိုတာ စိတ်ပါဝင်စားမှု၊ စိတ်အားထက်သန်မှု ဒါမှမဟုတ် ဂရုစိုက်မှု မရှိတာကို ဆိုလိုတာပါ။
Sedentary lifestyle (အထိုင်များသော လူနေမှုပုံစံ) ဆိုတာကတော့ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ဘဲ ထိုင်နေတာ၊ လှုပ်ရှားမှု နည်းတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီလို လူနေမှုပုံစံက ဆေးလိပ်သောက်တာ၊ အရက်သောက်တာတွေလိုပဲ ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ်ရှိတယ်လို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်း စတာတွေ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါတယ်။
Sloth ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ပျင်းရိခြင်း (laziness) ကို အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဆေးပညာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြောမယ်ဆိုရင်တော့ Apathy ဒါမှမဟုတ် Sedentary lifestyle နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ပြောလို့ရပါတယ်။
ဒီတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေကို အိပ်မက်ဆိုးတွေလို့ ရိုးရိုးလေးပဲ သဘောထားလို့ မရတော့ပါဘူး။ သင့်ခန္ဓာကိုယ် ဒါမှမဟုတ် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ တစ်ခုခုမှားယွင်းနေပြီဆိုတဲ့ အချက်ပြစနစ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် သတိထားသင့်ပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေရဲ့ သေဆုံးမှုနှုန်းဆိုင်ရာ ထိတ်လန့်စရာ အချက်အလက်များ
ဒေါက်တာ Otaiku ဟာ အမေရိကန်နဲ့ ဗြိတိန်တို့က ကာလရှည်သုတေသနပြုချက် ခြောက်ခုကို အသေးစိတ် လေ့လာ ဆန်းစစ် ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလေ့လာမှုတွေမှာ လူကြီး ၁၈၀,၀၀၀ ကျော်နဲ့ ကလေးငယ် ၂,၅၀၀ နီးပါး ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ အပတ်စဉ် အိပ်မက်ဆိုး မကြာခဏ မက်တဲ့သူတွေဟာ တစ်လကို တစ်ကြိမ်ထက်နည်းတဲ့သူတွေထက် အသက် ၇၀ မတိုင်ခင် သေဆုံးနိုင်ခြေ သုံးဆ ပိုများတယ်လို့ ဒီလေ့လာမှု တွေအရ တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။
စောစီးစွာ သေဆုံးခဲ့တဲ့ လူပေါင်း ၁၇၄ ဦးထဲမှာ ၃၁ ဦးဟာ အိပ်မက်ဆိုး မကြာခဏ မက်တတ်သူတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ကြိုတင်ပြသနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိပ်မက်ဆိုးတွေ မကြာခဏ မက်နေတယ်ဆိုရင် ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောမထားဘဲ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေက ဆဲလ်တွေကိုတောင် အိုမင်းရင့်ရော်စေသလား
ဒေါက်တာ Otaiku ရဲ့ လေ့လာမှုကနေ ထပ်မံတွေ့ရှိရတာကတော့ အိပ်မက်ဆိုး မကြာခဏ မက်တတ်တဲ့သူတွေရဲ့ ခရိုမိုဆုန်း (chromosomes) တွေဟာ ပုံမှန်လူတွေထက် ပိုပြီးတော့ အိုမင်းရင့်ရော်နေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ ခရိုမိုဆုန်းဆိုတာ မျိုးရိုးဗီဇ အချက်အလက် တွေကို သယ်ဆောင်ပေးပြီး ဆဲလ်တိုင်းရဲ့ နျူကလိယထဲမှာ ရှိတဲ့ အမျှင်လေးတွေပါ။
ဒီလိုဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ စိတ်ဖိစီးမှု ဟိုမုန်းတွေ (stress hormones) ပိုမိုထွက်ရှိလာပြီး ဒီဟိုမုန်းတွေက ဆဲလ်တွေရဲ့ အိုမင်းခြင်းကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေတယ်လို့ သူက ယူဆပါတယ်။
ဒီလို ခရိုမိုဇုန်းဆိုင်ရာ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေဟာ အိပ်မက်ဆိုးမက်သူတွေမှာ စောစီးစွာ သေဆုံးနိုင်ခြေ ပိုများစေတဲ့ အကြောင်း ရင်းရဲ့ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်အထိ တာဝန်ရှိတယ်လို့ ဒေါက်တာ Otaiku က ဆိုပါတယ်။ ကျန်တဲ့ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကတော့ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတာ ကိုတော့ အခုထိ မသိရှိရသေးပါဘူး။
ဒီတွေ့ရှိချက်က ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အိပ်မက်တွေဟာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေတွေကိုပဲ ထင်ဟပ်တာမဟုတ်ဘဲ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့ သေးငယ်တဲ့ DNA အဆင့်အထိကိုတောင် သက်ရောက်မှုရှိတယ်ဆိုတာကို ဖော်ပြနေတာဖြစ်ပါတယ်။ အိပ်မက်တွေဟာ ရိုးရိုးစိတ်အခြေအနေတစ်ခုထက် ပိုပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု ရှိတယ်လို့ ရည်ညွှန်း တာပါ။ ဒါကြောင့် အိပ်မက်ဆိုးတွေကို လျစ်လျူမရှုသင့်ဘဲ ကျန်းမာရေးအတွက် သတိထားသင့်ပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အချက်ပြစနစ်တစ်ခုပါပဲ
အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ဂရုစိုက်ဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာ လေ့လာမှုတွေရဲ့ ရလဒ်တွေအရ သိသာထင်ရှားပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရောဂါတစ်ခုရဲ့ ရှေ့ပြေးလက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရောဂါတစ်ခုရဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် အိပ်မက်ဆိုးတွေကို လျှော့ချဖို့အတွက် ကုသမှုတွေကို ဦးစားပေး လုပ်ဆောင်နိုင်မှာပါ။
ဒါပေမဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ လက္ခဏာလား၊ အကြောင်းရင်းလားဆိုတာကို ခွဲခြားဖို့က မလွယ်ပါဘူး။ ဥပမာ – စိတ်ကျရောဂါနဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုလိုမျိုး ပြဿနာတွေမှာ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ လက္ခဏာရော၊ အကြောင်းရင်းရော နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် မက်တဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေက စိတ်ဖိစီးမှုကို ပိုဖြစ်စေပြီး ဒါက မူလရှိနေတဲ့ ပြဿနာကို ပိုဆိုးစေတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီတော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရိုးရိုး ညအိပ်မက်တွေထက် ပိုပါတယ်။ သင့်ခန္ဓာကိုယ် ဒါမှမဟုတ် စိတ်မှာ တစ်ခုခု မှားယွင်း နေပြီ ဆိုတာကို သတိပေးနေတာဖြစ်လို့ မကြာခဏဆိုသလို အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်နေတယ်ဆိုရင် ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ကျန်းမာရေးပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပြီး လိုအပ်တဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေရဲ့ သံသရာလည်နေတဲ့ သဘောတရား
အိပ်မက်ဆိုးတွေနဲ့ ရောဂါတွေကြားက ဆက်နွှယ်မှုကို ပိုပြီးနားလည်ဖို့အတွက် lupus လိုမျိုး ကိုယ်ခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတွေကို လေ့လာကြည့်ရအောင်။ lupus ရောဂါဆိုတာက ကိုယ်ခံအားစနစ်က ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ကျန်းမာတဲ့ တစ်သျှူးတွေနဲ့ အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း တွေကို ပြန်ပြီးတိုက်ခိုက်တဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုရောဂါမျိုးမှာ ကိုယ်ခံအားစနစ်က ကိုယ်ခန္ဓာထဲက ကျန်းမာတဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေကို ပြန်ပြီးတိုက်ခိုက်တတ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ ဦးနှောက်လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဦးနှောက်ကို တိုက်ခိုက်တဲ့အခါ ရောင်ရမ်းမှုတွေ (inflammation) ဖြစ်လာနိုင်ပြီး ဒီရောင်ရမ်းမှုတွေကနေ အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ပြောရရင် ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ခုခံအားစနစ်က ဦးနှောက်ကို ထိခိုက်စေတဲ့အခါ အိပ်မက်ဆိုးတွေအဖြစ် ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာနိုင်တာမျိုးပါ။
ပိုဆိုးတာကတော့ အိပ်မက်ဆိုးမက်တဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု ဟိုမုန်းတွေ (stress hormones) ဟာ မူလဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ lupus ရောဂါကြောင့် အိပ်မက်ဆိုးမက်၊ အိပ်မက်ဆိုးကြောင့် စိတ်ဖိစီးမှုဟိုမုန်းတွေ ထွက်၊ အဲဒီဟိုမုန်းတွေက ရောဂါကို ပိုဆိုးစေပြီး အိပ်မက်ဆိုး သံသရာလည်နေတတ်ပါတယ်။
သင့်ရဲ့အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို အချက်ပြနေတာဖြစ်နိုင်သလို အဲဒီ ပြဿနာတွေကို ပိုပြီးဆိုးရွားအောင် တွန်းအားပေးနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် မကြာခဏဆိုသလို အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်နေတယ် ဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး စစ်ဆေးကုသမှု ခံယူဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ရောဂါအမျိုးမျိုးနဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေရဲ့ ကွဲပြားတဲ့ ဆက်နွှယ်မှု
အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရောဂါတွေရဲ့ လက္ခဏာ (symptom) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အကြောင်းရင်း (cause) အဖြစ်လည်းကောင်း နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ သိခဲ့ကြပြီးပါပြီ။ ဒါပေမဲ့ ရောဂါအမျိုးအစားအလိုက် ဘယ်လိုဆက်နွှယ်မှုရှိလဲဆိုတာ ကွဲပြားမှုတွေ ရှိပါတယ်။
ဥပမာ – ပါကင်ဆန်ရောဂါ (Parkinson’s) နဲ့ ဦးနှောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရမှု သို့မဟုတ် ရောဂါကြောင့်ဖြစ်သော စိတ်ဖောက်ပြန်မှု (dementia) လိုမျိုး ဦးနှောက်အာရုံကြောဆိုင်ရာ ထိခိုက်မှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရောဂါတွေမှာ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရောဂါရဲ့ လက္ခဏာတစ်ခုအဖြစ်သာ ဖြစ်နိုင်ခြေများပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အိပ်မက်ဆိုးတွေက ရောဂါကို ပိုဆိုးအောင် လုပ်တာမျိုးထက် ရောဂါ ဖြစ်နေပြီ ဆိုတဲ့ အချက်ပြစနစ်တစ်ခုအနေနဲ့ သတိပေးနေတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
နှလုံးရောဂါနဲ့ အိပ်မက်ဆိုးများ
နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ (cardiovascular problems) အတွက်တော့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရောဂါရဲ့ အကြောင်းရင်း တစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အိပ်မက်ဆိုးတွေကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေဟာ သွေးကြောတွေကို ထိခိုက်စေတဲ့ ရောင်ရမ်းမှုတွေ (inflammation) ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အဲဒီကနေတစ်ဆင့် နှလုံးရောဂါလိုမျိုး ပြဿနာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ကုသတာက နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကိုပါ လျှော့ချရာရောက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီအချက်တွေကနေ အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်တိုင်း ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောထားလို့မရဘဲ ကျန်းမာရေးအတွက် ဘာပြဿနာတွေ ရှိနေနိုင်လဲဆိုတာကို ဂရုတစိုက်စဉ်းစားဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
အိပ်မက်ဆိုးတွေ… ကုသဖို့ခက်တဲ့ ပြဿနာ
အိပ်မက်ဆိုးတွေက ဘယ်လိုရောဂါတွေနဲ့ ဆက်နွှယ်နေလဲဆိုတာကို လေ့လာသိရှိလာပေမဲ့ အဲဒီအိပ်မက်ဆိုးတွေကို ကုသဖို့ကတော့ လွယ်ကူတဲ့ ကိစ္စမဟုတ်ပါဘူး။ တချို့လူတွေအတွက်တော့ စိတ်ကုထုံး (psychotherapy) တွေက အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် သွေးတိုးရောဂါအတွက် သုံးလေ့ရှိတဲ့ prazosin လိုမျိုး ဆေးဝါးတချို့ကလည်း အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး လေ့လာတဲ့ ပညာရပ်ကဏ္ဍဟာ ဆေးပညာနယ်ပယ်မှာ အများကြီး လေ့လာမှု အားနည်း နေသေးတဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခု ဖြစ်နေပါသေးတယ်။ ဒီအခြေအနေက ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ပိုမိုနားလည်နိုင်ဖို့နဲ့ ထိရောက်တဲ့ ကုသမှုနည်းလမ်းတွေ ရှာဖွေနိုင်ဖို့အတွက် သုတေသနတွေနဲ့ လေ့လာမှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်ဖို့ အရေးတကြီး လိုအပ်နေ ပါသေးတယ်။
အဓိက သင်ခန်းစာတွေကတော့-
· အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ရိုးရိုးအိပ်မက်တွေ မဟုတ်ပါဘူး။
· အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ အသက်အန္တရာယ်ကိုတောင် ခြိမ်းခြောက်နိုင်ပါတယ်။
· အိပ်မက်ဆိုးတွေက ဆဲလ်တွေကို အိုမင်းရင့်ရော်စေနိုင်ပါတယ်။
· အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ လက္ခဏာရော၊ အကြောင်းရင်းရော နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
· အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ကုသဖို့ လေ့လာမှုတွေ အားနည်းနေပါသေးတယ်။
ဒါကြောင့် မကြာခဏ အိပ်မက်ဆိုးတွေ မက်နေတယ်ဆိုရင် ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘောမထားဘဲ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သင့်ရဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရောဂါတစ်ခုခုကို သတိပေးနေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အိပ်မက် လှလှ မက်နိုင်ပါစေ …
ကိုးကား – Are nightmares bad for your health?, The Economist, Aug 2025
