တင်လတ်ယု (ယဥ်ကျေးမှု)

နောက်ခံသမိုင်းကြောင်း လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ခန့်က အင်းလေးကန်အတွင်း အင်းပေါခုံရွာတွင် လက်ရက်ကန်းလုပ်ငန်းကို စတင်လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပါသည်။ အစပိုင်းတွင် ချည်ဖြင့်သာ ရက်လုပ်ခဲ့ကြပြီး နောင် ၁၀ နှစ် ကြာသောအခါမှ ပိုးချည်ဖြင့် ပိုးထည်များကိုပါ ရက်လုပ်လာကြပါသည်။ ပိုးချည်များကို ထိုင်းနိုင်ငံမှ တင်သွင်းပြီး ပိုးထည်လုပ်ငန်းအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ ပိုးဇင်းမယ်နှင့် ဘန်ကောက်ပုဆိုးများကို လေ့လာပြီး ရက်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်က အင်းအတွင်းနှင့် အနီးဝန်းကျင်၌သာ ရောင်းချလုပ်ကိုင်ခဲ့ကြပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှစတင်ကာ ပိုးထည်များကို ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးမြို့များသို့ တင်ပို့ရောင်းချလာခဲ့ပါသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ် ၁၀၀ ခန့်တွင် အင်းသူ ဒေါ်စာဥ (ဖွားစာဥ) ဆိုသည့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် ဘုရားရှင်အား မြင့်မြတ်သော အလှူတစ်ခု ပြုလုပ်လှူဒါန်းရန် ဆန္ဒရှိခဲ့ပြီး သူမ၏ဆန္ဒကို အကောင်အထည်ဖော် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ […]

တောင်ရှည်ပုဆိုး ဝေါဟာရနှင့် အသုံး တောင်ရှည်ပုဆိုး ဆိုသည်မှာ တောင်ရှည်နှင့် ပုဆိုး ဟူသော ဝေါဟာရ နှစ်ခုကို ပေါင်းစပ်၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။  တောင်ရှည် ဆိုသည်မှာ အလျား ၁၀ တောင်အထိ ရှည်လျားသောကြောင့် တောင်ရှည်ဟု ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ယူဆရပေသည်။ တောင်ရှည်ဟူသော ဝေါဟာရကို မည်သည့် ခေတ်တွင် စတင် အသုံးပြုသည်ကို လေ့လာကြည့်ရာ ကိုလိုနီခေတ်လယ်သို့ ရောက်ရှိမှသာ စတင်တွေ့ရှိ ရပါသည်။ ထိုခေတ်ကာလတွင် မြန်မာလူငယ် အမျိုးသားများသည် အတောင်နှစ်ဆယ်ဝတ် မင်းယောကျ်ားဘဝမှ လေးတောင်ဝတ်ဘဝသို့ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု စတင်ကူးပြောင်းသွားကြပါသည်။  အလျား လေးတောင် ရှိသော ဖျင်စကို လုံခြုံစွာ ကွင်းချုပ်လုပ် ဝတ်ဆင် လာကြသည်။ ထို့ကြောင့် “လုံချည်”၊ “ကွင်းလုံချည်”၊ “လုံကွင်း”၊ “ကွင်းပုဆိုး”၊ “ပုဆိုးကွင်း”

လော်ဝေါ်တိုင်းရင်းသား မိတ်ဆက် လော်ဝေါ် တိုင်းရင်းသားတို့သည် ကချင်မျိုးနွယ်စု ခြောက် မျိုးတွင် ပါဝင်ပြီး တိဘက် – မြန်မာ ဘာသာ စကား အုပ်စုဝင်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့ကို “မရူ” လူမျိုးဟုလည်း ခေါ်ကြပါသည်။ ကချင်ပြည်နယ် မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်၊ ဝိုင်းမော်မြို့နယ်၊ ချီဖွေမြို့နယ်၊ ပန်ဝါမြို့နယ်၊ လော်ခေါင်း(lhao khaung:)နယ်၊ ဆော့လော်မြို့နယ်၊ ထောလန်နယ်၊ ဆဒုံး မြို့နယ်များတွင် အများဆုံး နေထိုင်ကြသော တောင်ပေါ်သား များဖြစ်ကြသည်။ “လော်” ဆိုသည်မှာ မြောက်အရပ်၊ “ဝေါ်”ဆိုသည်မှာ ဧရာမအုပ်စု ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အဓိပ္ပာယ်အပြည့်အစုံမှာ မြောက်ဘက် အရပ်မှ ဧရာမလူအုပ်ကြီးဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။ လော်ဝေါ် လူမျိုး တို့သည် ရှေးက နတ်ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူများ ဖြစ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ ဖြစ်လာကြပါသည်။ မိရိုးဖလာ

မြန်မာနှင့် သနပ်ခါးသည် ခွဲခြား၍မရသည့် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ လူ့အဖွဲ့ အစည်းအတွင်း သနပ်ခါးလိမ်းသည့် အလေ့အကျင့်သည် ရှေးနှစ်ပေါင်းများစွာကပင် စတင်ခဲ့ သည်ဟု ယူဆထားကြသည်။ သနပ်ခါးယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက် အထားများ အဖြစ် ပုဂံခေတ် အေဒီ ၁၁၁၃ ခုနှစ်မှာ တည်ခဲ့သည့် မြင်းကပါကူပြောက်ကြီးဘုရား နံရံ ဆေးရေးပန်းချီများ တွင် လည်းကောင်း၊ အေဒီ ၁၁၈၃ ခုနှစ်တွင်တည်ခဲ့သည့် စူဠာမဏိဘုရား အတွင်းနံရံပန်းချီများတွင် လည်း ကောင်း၊ ခေတ်အဆက်ဆက် တည်ထောင်ခဲ့သော ဂူဘုရားများရှိ နံရံပန်းချီများတွင်လည်းကောင်း သနပ်ခါး လိမ်းခြယ်သည့် ဓလေ့ကို သရုပ်ဖော်ရေးဆွဲထားသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် မြန်မာတို့၏ ရိုးရာ ရှေးရိုးပုံပြင်၊ ရိုးရာဘာသာစကားနှင့်စာပေ၊ အရေးအသားများတွင်လည်း သနပ်ခါးဓလေ့ကို ဖော်ပြခဲ့ကြ သည်ကို ခေတ်အဆက်ဆက်