The Corner

The Corner

cropped-Logo_round_grey-background.png

အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အာဖရိက

ဂါဇာ သုံးပွင့်ဆိုင် အုပ်ချုပ်ရေး မြင်ကွင်းသစ်

ဂါဇာဒေသရဲ့  ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုက  ကျယ်ပြန့်နက်ရှိုင်းလွန်းတော့  တိုက်ခိုက်ယူလောက်စရာ  မက်စရာဆိုလို့  မရှိသလောက်ပါဘဲ။ ဂါဇာဒေသနေ  ပါလက်စတိုင်းတစ်ဦးကတော့  ဟီရိုရှီးမား၊ ဒရက်စဒန်တို့ထက်  ဆိုးတာပါဗျာ  လို့ဆိုပါတယ်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး  သဘောတူညီချက်  ထုတ်ပြန်လိုက်ချိန်မှာပဲ  စစ်ပွဲအလွန် ဂါဇာဒေသကို  ဘယ်သူ ထိန်းချုပ်မလဲ  ဆိုတဲ့  နိုင်ငံရေးအားပြိုင်ပွဲက  စတင် သက်ဝင်လှုပ်ရှားလာပါတယ်။ ဂါဇာဒေသရဲ့  အင်အားကြီး အုပ်စု တွေဟာ  ဂါဇာဒေသ ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့  ဟားမတ်စ်အဖွဲ့နဲ့  အသည်းအသန်  အပြိုင်အလှန်  တိုက်ခိုက်ကြပြီး  တစ်နေ့တည်းမှာ ကို  လူလေးဆယ်အထက်  သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့  ဂါဇာဒေသနဲ့  အလွန် ဝေးကွာတဲ့ ဒေသတွေမှာ လည်း  နိုင်ငံရေးသမားတွေ၊ ကန်ထရိုက်တာတွေနဲ့  နိုင်ငံခြားသား အတိုင်ပင်ခံတွေဟာ  သူတို့ သြဇာ လွှမ်းမိုးနိုင်ဖို့  အပြိုင်အဆိုင် ကြိုးပမ်းနေကြပါတယ်။ ဒီပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ  ဖုန်းဆိုးမြေဖြစ်သွားတဲ့  ဂါဇာဒေသကို […]

ဂါဇာ သုံးပွင့်ဆိုင် အုပ်ချုပ်ရေး မြင်ကွင်းသစ် Read More »

အွန်လိုင်းပေါ် က ဘူကီနာဖာဆို သံမဏိ ခေါင်းဆောင်ရဲ့ ဗီဒီယိုများ

ဗီဒီယိုထဲမှာ သူရဲ့ အမေရိကန် အင်္ဂလိပ် အသံထွက်က ကတော့ အာဖရိကန်သံ နည်းနည်း ပါတယ်။ ပုံမှန်ပါပဲ။ သူ့ မျက်နှာ အသွင်အပြင်ကတော့ သိပ်ပြီး ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မရှိလှဘူး။ ခန့်မှန်းရခက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မိန့်ခွန်းထဲက စကားတွေကတော့ အမှန်ကို ထင်ဟပ်နေတယ်။ “အာဖရိကတိုက်သားတွေ စည်းလုံး ညီညွတ်ဖို့လိုပြီ” လို့ ဘူကီနာဖာဆို နိုင်ငံရဲ့ ခေါင်းဆောင် အသက် ၃၇ နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးတဲ့ အီဘရာဟင် ထရာအိုရေးက ပြောပါတယ်။ ပြောလက်စ စကားကို ခဏရပ်လိုက်ပြီးနောက် “ဗလာဒီ မီယာ ပူတင်၊ ခင်ဗျား ကျွန်တော်တို့ကို ပေးခဲ့တဲ့ အကူအညီ အားလုံး အတွက် ကျေးဇူးပါဗျာ“ လို့ ထည့်ပြော သွားခဲ့တယ်။ ၂ဝ၂၂ခုနှစ်မှာ အာဏာသိမ်းပြီး နိုင်ငံ့

အွန်လိုင်းပေါ် က ဘူကီနာဖာဆို သံမဏိ ခေါင်းဆောင်ရဲ့ ဗီဒီယိုများ Read More »

အစ္စရေးက ဂါဇာဒေသမှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေသလား

အမေရိကန် အထက်လွှတ်တော်အမတ် ‘ဘာနီ ဆန်းဒါးစ်’ က ဂါဇာဒေသ တွင် အစ္စရေး၏ ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်မှုကို ‘လူမျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု’ (Genocide) အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး “ပါလက်စတိုင်းလူမျိုးများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု” တွင် ဝါရှင်တန်အစိုးရ ပါဝင်နေမှုကို ရပ်ရန် တိုက်တွန်းလိုက်သည်။ ပါလက်စတိုင်းပြဿနာအသစ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်း ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ စစ်ရေး နိုင်ငံရေး ပြဿနာပေါင်း မြောက်မြားစွာဖြင့် အမယ်ဘုတ်ကဲ့ သူ့ချည်ခင်ဟု ဆိုရမည့် အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းအရှုပ်အထွေးသည် ကြာလေ ဖြေရှင်းရခက်လေ ဖြစ်လာနေသည်။ ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံ တွင် အစ္စရေးနှင့် ပါလက်စတိုင်းတို့အကြား နှစ်နိုင်ငံပေါ်ထွန်းရေး မူကို ဦးတည်မည့် မူကြမ်းအဆင့်များကို အခြေခံသည့် ကြေညာချက် တစ်ရပ်ကို ၂၀၁၅ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်

အစ္စရေးက ဂါဇာဒေသမှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေသလား Read More »

ယီမင်ဝန်ကြီးချုပ်သေဆုံးရတဲ့ အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ စစ်ဘောင် ပိုကျယ်လာမည်လား

ယီမင်နိုင်ငံက ဟူသီအဖွဲ့ ပြဿနာဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းအတွက် နောက်ထပ်တောက်လောင် လာနေတဲ့ စစ်ပွဲကြီးဖြစ်လာနေပြီလားလို့ နိုင်ငံတကာ စစ်ရေးအကဲခတ်တွေက သုံးသပ်နေကြတယ်။ အစ္စရေးရဲ့  သြဂုတ် ၂၈ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ယီမင်မြို့တော်ရှိ သူပုန် အစိုးရအဖွဲ့ ခေါင်းဆောင် ဝန်ကြီးချုပ် အာမက် အယ်လ် ရာဟာဝီ(Ahmed al-Rahawi) သေဆုံးသွားကြောင်း ဟူသီ အဖွဲ့က ဩဂုတ် ၃၀ ရက်မှာ ကြေညာခဲ့တယ်။ အီရန်က ကျောထောက် နောက်ခံ ပေးထားတဲ့ ဟူသီသူပုန် အဖွဲ့ အပေါ် အစ္စရေး-အမေရိကန် တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း အဆင့်အမြင့်ဆုံး ဟူသီ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ သူပုန်အဖွဲ့ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားတယ်။ Source: Washington Institute ယီမင်မြို့တော် ဆာနားကို ဩဂုတ် ၂၈ ရက်က လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှုဖြစ်စဉ်မှာ

ယီမင်ဝန်ကြီးချုပ်သေဆုံးရတဲ့ အစ္စရေးလေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ စစ်ဘောင် ပိုကျယ်လာမည်လား Read More »

ဂါဇာမှာဖြစ်ပွားနေတဲ့ ငတ်မွတ်မှု ပြဿနာနဲ့ အစ္စရေး ပြည်သူတွေရဲ့ အမြင်

ပါလက်စတိုင်း ဟားမာ့စ် အုပ်စုက အစ္စရေးကို ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ (၇) ရက်က စတင်ခဲ့တဲ့ ဂါဇာ စစ်ပွဲဟာ အခုအခါမှာ ၂၂လ နီးပါးကြာမြင့်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုအခါ မှာတော့ ဂါဇာ ဒေသမှာ ငတ်မွတ်မှု အခြေအနေဟာ ပိုမိုဆိုးရွား လာနေပါတယ်။ အစ္စရေး ကာကွယ်ရေး တပ်ဖွဲ့ (IDF) က ထိုးစစ်ဆင်ခဲ့တဲ့ ဇူလိုင် ၂၀ ရက် ကစပြီး လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှု တွေကြောင့် လူဒါဇင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ရ ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ အစ္စရေးကတော့ သူ့အနေနဲ့ စီးပွားရေး စစ်ပွဲလို့ ခေါ်နေတဲ့ စစ်ပွဲကို ဆက်လက် ဆင်နွှဲဖို့ ဆန္ဒရှိ နေပါတယ်။ အဓိက အချက်ကတော့

ဂါဇာမှာဖြစ်ပွားနေတဲ့ ငတ်မွတ်မှု ပြဿနာနဲ့ အစ္စရေး ပြည်သူတွေရဲ့ အမြင် Read More »

ကျင့်ဝတ်အမှန်၊ မူဝါဒအလွဲ၊ ခြေလှမ်းအမှား

ဂါဇာရဲ့ အခြေအနေဟာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုက သိသိသာသာ ဝါးမျိုစ ပြုလာတဲ့ အခြေအနေပါ။ ဒီအခြေအနေဟာ ဟားမတ်စ်ကပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစ္စရေးကပဲ ဖြစ်ဖြစ် အဆုံးသတ်ဖို့ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးတဲ့ ရလဒ်မဲ့ စစ်ပွဲကာလအတွင်းမှာ ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ ပါလက်စတိုင်းပြည်သူတွေရဲ့ အတိဒုက္ခကို အလေးအနက်ထား ဖော်ပြနိုင်ဖို့၊ စစ်ပွဲတွေ ရပ်ဆိုင်းနိုင်ဖို့၊ “လူမျိုးနှစ်မျိုး နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံ” ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ ဆက်လက် ရှင်သန် နိုင်ဖို့ ဗြိတိန်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ဟာ မကြာမီ ရက်များအတွင်းက ပါလက်စတိုင်း နိုင်ငံတော် အသိအမှတ်ပြုရေးကို ဦးတည်ပြီး အရေးပါတဲ့ ခြေလှမ်း လှမ်းလာကြပါတယ်။ အီကောနောမစ် မဂ္ဂဇင်း အနေနဲ့ ဗြိတိန်နဲ့ ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့ရဲ့ ဦးတည်ချက်အပေါ် နှစ်နှစ်ကာကာ ထောက်ခံသဘောတူပေမယ့် ဒီလို အသိအမှတ်ပြုမှုက လက်တွေ့မှာ တစ်စုံတစ်ရာ အကျိုး

ကျင့်ဝတ်အမှန်၊ မူဝါဒအလွဲ၊ ခြေလှမ်းအမှား Read More »

ဂါဇာဒေသမှ စွန့်စွန့်စားစား သတင်းထောက်များ

ဂါဇာ မှာ သတင်းထောက်ပေါင်း ၂၀၀ လောက် သေဆုံးခဲ့ကြရပြီ “ဟေ့ကောင် အာနတ်စ် မင်းပါးစပ်ကို ပိတ်ထားစမ်း” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ အာရဗီ စကားနဲ့ အစ္စရေး သူလျှိုတွေက ဂါဇာက သတင်းထောက်တွေ ဆီကို ဖုန်းခေါ်လေ့ရှိတယ်။ ဂါဇာမှာရှိနေကြတဲ့ သတင်းထောက် တစ်ယောက်ယောက်ဟာ ဒီလို ဖုန်းမျိုး လက်ခံရပြီဆိုရင် နှုတ်ပိတ်ခံရဖို့ နီးစပ်လာပြီဆိုတာ သိကြလို့ ဂါဇာဒေသကနေ ရှောင်ထွက် သွားလေ့ ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် ပူလစ်ဇာဆုပိုင်ရှင် အာနက်စ် အယ်လ် ရှာရစ်ဖ် ကတော့ ထူးခြားပါတယ်။ သူက “ဂါဇာက ဖြစ်ပျက် နေတာတွေ ကမ္ဘာကသိအောင် လုပ်ပေးရမယ်” လို့ အမြဲပြောလေ့ရှိတယ်။ အာနက်စ်နဲ့ နဲ့  သူ့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်

ဂါဇာဒေသမှ စွန့်စွန့်စားစား သတင်းထောက်များ Read More »

ကွန်ဂို နဲ့ ရဝမ်ဒါတို့ရဲ့ စာရွက်ပေါ်က ငြိမ်းချမ်းရေး

ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြိုဆိုကြရမည့် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူစာချုပ်တွင် အရေးကြီးသည့် အချက်အလက် အချို့တော့ ပါမလာ။ တွေ့မြင်လိုက်ရတဲ့မြင်ကွင်းကတော့ယုံရခက်ခက်အခြေအနေလို့ဆိုရ မှာပါ။ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့က အိမ်ဖြူတော်က ဘဲဥပုံ ရုံးခန်းမှာ ကွန်ဂို ဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ နဲ့ ရဝမ်ဒါ နိုင်ငံတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး နှစ်ယောက်ဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ဘေးမှာ ရပ်နေ ကြပါတယ်။ သူတို့နှစ်ယောက်ဟာ သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာပဲ နှစ်နိုင်ငံ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်ကို လက်မှတ် ရေးထိုး ခဲ့ကြတာပါ။ သမ္မတ ထရမ့် က “ဒီနေ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကျက်သရေ မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ အောင်ပွဲတစ်ခုကို ကျင်းပဖို့ ရောက်ရှိ လာကြတာပါ။ အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ ဖျက်ဆီးမှုတွေ အဆုံးသတ် ခဲ့ပါပြီ။ ဒီဒေသကြီး

ကွန်ဂို နဲ့ ရဝမ်ဒါတို့ရဲ့ စာရွက်ပေါ်က ငြိမ်းချမ်းရေး Read More »

ထရာအိုရေးနဲ့ ဘူကီနာဖာဆိုနိုင်ငံရေး

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း လေးဆယ် လောက်တုန်းက ဘူကီနာဖာဆို နိုင်ငံရဲ့ ကြည်းတပ်က အသက် ၃၄  နှစ် အရွယ် လောက်ပဲရှိသေးတဲ့ ဗိုလ်ကြီးတစ်ယောက်ဟာ ကုသမဂ္ဂ အထွေထွေ ညီလာခံရဲ့ ရှေ့မှောက်မှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရင်း ကမ္ဘာ့ စနစ်သစ်တစ်ရပ် (A New World Order) ကို ဖော်ဆောင်ဖို့ တောင်းဆို ခဲ့တယ်။ အနောက် အာဖရိက တစ်ဝန်းက လူငယ်လူရွယ်တွေ အားတက်သရော စောင့်ကြည့် နားထောင်ခဲ့ကြတဲ့ ဒီမိန့်ခွန်းဟာ ” အာဖရိက တိုက်ကြီးက ချေဂွေ ဗားရား ” လို့ တင်စားခေါ်ဆို အမွှမ်း တင်ခံခဲ့ရတဲ့ တော်လှန်ရေးသမားတစ်ယောက် မွေးဖွားလာတာကို မော်ကွန်း မှတ်တမ်း တင်ခဲ့တယ်။ ၁၉၈၃ ခုနှစ်မှာ အောင်မြင်တဲ့ အာဏာသိမ်းမှုနဲ့ သောမတ်စ် ဆန်ခါရာ (Thomas Sankara) အာဏာရ လာခဲ့တယ်။  သူက တစ်မျိုးသားလုံးကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးရေး အစီအစဉ်ကို စတင်

ထရာအိုရေးနဲ့ ဘူကီနာဖာဆိုနိုင်ငံရေး Read More »

အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်းထောင်ချောက် ထွက်ပေါက်ရှိသလား – ဒေါက်တာ အောင်ကြီး

ယူဗဲလ်နိုအာဟရားရီ (သမိုင်းဆရာ၊ ဒဿနဆရာ၊ စာရေးဆရာ)။ မတ် ၁၅။ ၂၀၂၄ဘာသာပြန်သူ။ ဒေါက်တာအောင်ကြီး အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်း ပဋိပက္ခကို မီးထိုးပေးနေတဲ့ လက်သည်က မိမိတို့မျိုးပြုန်းမယ့် အရေး နှစ်ဖက်စလုံးက အပြန်အလှန်ကြောက် လန့်နေကြခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဟိုဘက်က လူတွေက ငါတို့ကိုသတ်ပစ်မှာ၊ နှင်ထုတ်ပစ်မှာ၊ ငါတို့ရဲ့အမျိုးဇာတိတည်ရှိမှုကိုအဆုံး သတ်ပစ်မှာ … ဒါကိုနှစ်ဖက်စလုံးကကြောက်နေကြတာ။ ဒါတွေက သူတစ်ထူး အပေါ် ယုံမှား သံသယ လွန်ကဲမှု ကနေထွက်ပေါ်လာတဲ့ အခြေအမြစ် မရှိတဲ့ အကြောက်တရားတွေ မဟုတ်ဘူး။ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့သမိုင်းကြောင်းတွေ၊ တစ်ဖက် ရန်သူရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲဖြတ် ရာကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ ကြောင်းကျိုး ဆီလျော်တဲ့ အကြောက်တရား တွေဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် ပါလက်စတိုင်း ဇာတိရုပ် အခြေစတည်ခဲ့တဲ့ဖြစ်ရပ်က ပါလက်စတိုင်း တွေက နက်ခ်ဘာ

အစ္စရေး-ပါလက်စတိုင်းထောင်ချောက် ထွက်ပေါက်ရှိသလား – ဒေါက်တာ အောင်ကြီး Read More »