ယဥ်ကျေးမှု

အင်းသား တိုင်းရင်းသားတို့သည် ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) ညောင်ရွှေမြို့နယ်နှင့် အင်းလေး ကန် အတွင်း၌ အများဆုံး နေထိုင်ကြပါသည်။ အင်းသားတို့သည် တိဗက် – မြန်မာ ဘာသာစကား အုပ်စုဝင်များဖြစ်ပြီး အင်းသားတို့၏ စာပေမှာ ပုဂံခေတ် မြန်မာစာပေနှင့် များစွာတူညီ၍ ထားဝယ် စကားနှင့် နီးစပ်ပါသည်။ မိမိတို့ကိုယ်ကို “အဲင်းဆား” ဟု ခေါ်ကြပါသည်။   အင်းသားတို့၏ ဝတ်စား ဆင်ယင်မှုမှာ အမျိုးသားများ သည် ပင်နီရောင် တိုက်ပုံ၊ အတွင်း၌ ရှပ်အင်္ကျီအဖြူနှင့် ရှမ်းဘောင်းဘီကို ဝတ်ဆင်၍ ပန်းရောင်ခေါင်းပေါင်းကို ပေါင်းကာ အင်းတိုင်းရင်းသား အလံပုံပါရှိသော လွယ်အိတ်ကို လွယ်ကြပါသည်။ အမျိုးသမီးများမှာ ပင်နီရောင် ရင်ဖုံး၊ ရင်စေ့ အင်္ကျီနှင့် အင်းရိုးရာပတ်လည်စင်း ပါရှိသော ထဘီတို့ကို ဝတ်ဆင် ကြပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပျူခေတ်ကတည်းက စဉ့်လက်ရာများ ရှိခဲ့ကြောင်း ၊ တရုတ်နိုင်ငံမှ အေဒီ ၈၆၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သော တရုတ်အဖွဲ့၏ မန်းရှူးကျမ်းလာ မှတ်တမ်းများအရ သိရပါသည်။ မှတ်တမ်းတွင် ပျူမြို့တစ်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့ရာ စဉ့်အိုး၊ စဉ့်ထည်များ၊ စဉ့်ပန်းကန်များကို အသုံးပြုကြကြောင်း၊ အဝတ်ဖြူများဝတ်၍ ငွေဒင်္ဂါးများ အသုံးပြုကြောင်း ၊ အကြောင်းကိစ္စရှိပါက မြို့လယ်ရှိ ပေ (၈၀) ခန့် မြင့်သော ကျောက်ဖြူသားဖြင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်အား ပူဇော်တိုင်တည် ကြကြောင်း သိရှိရပါသည်။ ထို့ကြောင့် အေဒီ ၈၆၃ ခုနှစ် မတိုင်မီကပင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ စဉ့်ယဉ်ကျေးမှု စတင်ထွန်းကား နေပြီဖြစ်သည်။ ပုဂံဒေသတစ်ဝိုက်တွင် အေဒီ(၉)ရာစုခန့်မှစ၍ စဉ့်ထည်၊ စဉ့်သုတ် အနုပညာလက်ရာများ ရှိခဲ့ကြောင်း လက်ရှိတွေ့မြင်နေရသော ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများနှင့် တွေ့ရှိထားသော